AY AY REHBER

13 aylık bebek

Bir yaşını geçen çocuğunuz bir gün çok bağımsız, ertesi gün yeniden kucağınızdan inmek istemeyen biri gibi görünebilir. İkinci yıldaki bu gidip gelmeler, büyümenin tanıdık bir parçasıdır.

2gündüz uykusu

3¾–4½saat uyanık

19:00civarı yatış

KONU

13. ayda uyku

Bir-iki yaş arasındaki çocuklar gündüz uykuları dahil günde toplam 11-14 saat uykuya ihtiyaç duyar. Yeni hareket becerileri yatağa da taşınabilir; uyumak yerine ayağa kalkmayı ya da sizi çağırmayı deneyebilir.

Bu dönemde rutinin kusursuz olması değil, tanıdık ve sakin kalması işe yarar.

Örnek bir gün

Her bebek farklıdır; süreler fikir versin diye.

Sabah uyanış

3 sa 45 dk uyanık

1. uyku~1 sa 30 dk

4 sa uyanık

2. uyku~1 sa 30 dk

4 sa 30 dk uyanık · uyku rutini

Gece uykusuyatış ~19:00

Yatmadan yaklaşık 30 dakika önce sakinleşme dönemine geçin: ışıkları kısın, ekranları kapatın.
Diş fırçalama, kitap ve yatak sırasını her akşam aynı şekilde tekrarlayın.
Biberonla uyutmayı bırakmaya çalışın; biberonun yerine sarılma, ninni ya da bir hikâye koyun.
Öğleden sonra geç saatte uzun uyuması gece uykuya geçişi zorlaştırabilir.
Gece uyandığında sakin ve sıkıcı olun; ışığı kapalı tutun, oyuna dönüştürmeyin.

KONU

13. ayda gelişim

Bu ay için ayrı bir CDC kontrol listesi yoktur; 12 ve 15 ay kontrol noktaları arasındaki bir geçiş dönemi olarak düşünebilirsiniz. Beceriler bazen hızla ilerler, bazen birkaç hafta aynı yerde kalır.

Anlama

"Yemek zamanı" gibi günlük sözleri ve jestle desteklenen basit yönergeleri anlamaya başlar

İletişim

İşaret ederek
Sesleriyle ve size bir şey getirip göstererek isteklerini anlatır

Hareket

Mobilyaya tutunarak ilerler ya da birkaç bağımsız adım dener
Yürümenin başlama zamanı çocuktan çocuğa değişir

Merak

Kaşığı, telefonu, bardağı ne işe yarıyorsa ona göre kullanmayı dener
En az iki bloğu üst üste koymaya çalışır

Birlikte yapabileceklerinizYavaş ve net konuşun, kısa cümleler kurun; söylediği kelimeyi alıp küçük bir cümleye dönüştürün.

KONU

13. ayda beslenme

İştahın bir gün çok iyi, ertesi gün şaşırtıcı derecede az olması bu yaşta sık görülür. Yemeği sunmak sizin, ne kadar yiyeceğine karar vermek çocuğunuzun görevidir; zorlamak çoğu zaman ters etki yapar.

Bu dönemde biberondan bardağa geçişi tamamlamak için iyi bir zaman. Amerikan Pediatri Akademisi bu geçişin 12-18 ay arasında tamamlanmasını önerir.

Günde 3 öğün ve 2 sağlıklı ara öğün sunun; ara öğünlerde meyve, sebze çubukları ya da yoğurt iyi seçeneklerdir.
Sütü öğünlerde bardaktan verin; öğün aralarında düz su sunun. Gün boyu biberondan yudumlamak iştahı azaltabilir.
Meyve suyu vermek istiyorsanız günde 120 ml ile sınırlayın; gazlı ve şekerli içeceklerden kaçının.
Yeni bir yiyeceği küçük bir miktarla sunun ve reddederse bir iki hafta sonra tekrar deneyin.
Yiyecekleri gelişimine uygun biçim, boyut ve kıvamda hazırlayın: üzümü ve benzeri yuvarlak yiyecekleri küçük parçalara bölün, sebzeleri yumuşayana kadar pişirin. Bütün kuruyemiş, patlamış mısır, sert şeker ve büyük peynir parçaları boğulma riski taşır.

KONU

Sağlık ve güvenlik

Yürümeye hazırlanan çocuk sık sık düşer ve kalkar. Evi yeniden gözden geçirmek, küçük düşmelerin büyük kazalara dönüşmesini önlemenin en kolay yoludur.

Televizyonu ve devrilebilecek mobilyaları duvara sabitleyin; ağır eşyaları alt raflara koyun.
Banyo küveti, kova ve leğen gibi az suyun bile olduğu yerlerde çocuğunuzu yalnız bırakmayın.
Yemek sırasında oturduğundan ve yanında olduğunuzdan emin olun.
Araçta arkaya bakan koltuğu, koltuğun boy ya da kilo sınırına ulaşana kadar kullanın.
Dişleri günde iki kez, yaklaşık 2 dakika, pirinç tanesi kadar florürlü diş macunuyla fırçalayın; akşam fırçalaması yatmadan önceki son adım olsun.

İÇİN RAHAT OLSUN

Ne zaman doktora danışmalı?

İçgüdünüze güvenin: çocuğunuz için endişeleniyorsanız ya da ne yapacağınızı bilmiyorsanız beklemeyin, sağlık kuruluşuna danışın. Ciddi bir şey olduğunu düşünüyorsanız hemen tıbbi yardım alın.

AcilBelirgin solunum güçlüğü, olağandışı uykuya meyil/uyanamama, nöbet ya da basmakla solmayan döküntü gibi belirtilerde acil yardım alın.
AcilVücut ısısı 36°C'nin altındaysa, çocuk dokununca soğuk hissettiriyorsa, titriyorsa ya da cildi soğuk-nemli veya soluk/lekeli görünüyorsa acil yardım alın.
AcilBoyun sertliği, ışıktan rahatsız olma, ilk kez nöbet (ateşli havale dahil), alışılmadık soğuk el ve ayaklar, aşırı huzursuzluk veya kafa karışıklığı, zayıf, tiz ya da dinmeyen ağlama varsa ya da çocuk her zamanki gibi tepki vermiyor, beslenmeye ve oyuna ilgisizse acil yardım alın.
Acil12 saatten uzun süredir idrar yapmadıysa (bezi ıslanmadıysa) acil yardım alın.
Aynı gün / gecikmedenAteş (38°C ve üzeri) 5 gün veya daha uzun sürerse, ateşle birlikte döküntü gibi başka hastalık belirtileri varsa, çocuk yemek istemiyor ya da her zamanki gibi değilse veya susuzluk belirtileri varsa (az ıslak bez, çökmüş göz, ağlarken gözyaşı olmaması) sağlık kuruluşuyla iletişime geçin.
Aynı gün / gecikmedenAteş 39,4°C ve üzerindeyse doktorunuza danışın.
Becerilerde geriye gidiş ya da iletişiminde belirgin bir değişim fark edilirse sağlık profesyoneliyle paylaşılması iyi olur.

BU AY

Hafta hafta küçük adımlar

1. hafta

Küçük bir kutuya oyuncak koyup çıkarmak uzun süre ilgisini çekebilir.
Sofrada aynı aile yemeğinin güvenli, küçük bir parçasını paylaşmak güzel bir eşlik hissi yaratabilir.
Uyku öncesi aynı iki-üç adımı tekrarlamak günün sonunu daha tanıdık kılabilir.

2. hafta

İşaret ettiği şeyi adıyla söylemek dil gelişimine doğal bir eşlik olabilir.
Yürüme denemelerinde elinizi uzatmak ama temposunu ona bırakmak rahatlatıcı olabilir.
Birlikte resimli kitapta tek tek nesnelere bakmak yeterlidir; uzun süre oturması gerekmez.

3. hafta

Sevdiği iki yiyeceğin yanına küçük bir yeni tat eklemek baskısız bir tanışma olabilir.
Çekmeceler ve alçak rafları onun göz hizasından bir kez daha görmek faydalı olabilir.
Günün içinde birkaç dakikalık serbest oyun için boşluk bırakmak iyi gelebilir.

4. hafta

Birlikte şarkıya el hareketleri eklemek taklit oyununu keyifli hale getirebilir.
Kendi kaşığını tutmak isterse dökülmelere biraz alan açılabilir.
Sizi şaşırtan yeni bir davranışı not etmek, gelişimin küçük ayrıntılarını fark ettirebilir.

Kaynaklar

Son kaynak kontrolü: 23 Eylül 2026 · Kaynak politikamız · Bu sayfa genel bilgi verir; bebeğine özel her konuda doktorun en iyi yol göstericidir.