Bu dönemde küçük fikirleri daha görünür hâle gelir: bir yere gitmek ister, bir şeyi kendisi yapmak ister, "hayır"ı bedeniyle anlatır. Bunlar büyüyen merakın ve kendini fark etmenin işaretleridir.
2gündüz uykusu
3¾–4½saat uyanık
19:00civarı yatış
KONU
14. ayda uyku
Gündüz uykusunun saati ya da sayısı bu aylarda değişmeye başlayabilir. Birkaç düzensiz gün, rutinin bozulduğu anlamına gelmez; önemli olan günün toplam uykusudur.
Ayrılık kaygısı yürüme döneminde yeniden artabilir ve yatma saatine yansıyabilir. Kısa, sevecen ve her gece aynı olan bir iyi geceler ritüeli güven verir.
Örnek bir gün
Her bebek farklıdır; süreler fikir versin diye.
Sabah uyanış
3 sa 45 dk uyanık
1. uyku~1 sa 30 dk
4 sa uyanık
2. uyku~1 sa 30 dk
4 sa 30 dk uyanık · uyku rutini
Gece uykusuyatış ~19:00
Her gün aynı saatte yatırmaya çalışın; yorgunluk belirtilerini beklemek yerine biraz erken başlamak işe yarayabilir.
Yatmadan önce birlikte 15 dakika kitap okuyun; resimlerdeki şeyleri adlandırın.
Yatağa götürürken bir kitap gibi sınır koyun; tekrar tekrar kalkarsa az konuşarak yatağına geri götürün.
Sevdiği bir oyuncak ya da battaniye uykuya geçişte teselli olabilir.
Kendi kendine yeme isteği güçlenir. Kaşık, bardak ve parmak gıdaları biraz dağınıklık getirir ama her dökülme bir beceri pratiğidir.
Dünya Sağlık Örgütü 12-23 aylık çocuklar için günde 3-4 öğün ve iştaha göre 1-2 ara öğünü genel bir çerçeve olarak verir; miktarı çocuğunuzun açlık ve tokluk işaretleri belirler.
Farklı renk ve dokuda yiyecekler sunun: sebze, meyve, tahıllar, protein ve süt ürünleri.
Reddettiği yiyecek için o öğünde mücadele etmeyin; yeni bir tadı kabul etmesi on ya da daha fazla deneme sürebilir.
Kaşık ve bardak kullanmasına fırsat verin; kapaksız bardak ya da valfsiz alıştırma bardağı tercih edin.
Tuz ve şeker eklemeyin; bisküvi ve paketli atıştırmalıkları sınırlayın.
Yiyecekleri gelişimine uygun biçim, boyut ve kıvamda hazırlayın: üzümü ve benzeri yuvarlak yiyecekleri küçük parçalara bölün, sebzeleri yumuşayana kadar pişirin. Bütün kuruyemiş, patlamış mısır, sert şeker ve büyük peynir parçaları boğulma riski taşır.
Tırmanma merakı başladığında sandalye, sehpa ve pencere çevresi yeniden gözden geçirilmeli. Çocuğunuz dün ulaşamadığı bir yere bugün bir sandalyeyle ulaşabilir.
Pencerelerin önüne tırmanılabilecek mobilya koymayın; pencere emniyet kilidi kullanın.
Merdivenin üst ve alt başındaki güvenlik kapılarını kullanmaya devam edin.
Sıcak içecekleri ve tencere saplarını uzanabileceği yerlerden uzak tutun.
Araç koltuğunun kemer ayarını ve boy-kilo sınırlarını büyüdükçe yeniden kontrol edin.
Emzik, kaşık ve bardağınızı onunla paylaşmayın; çürüğe yol açan bakteriler ağızdan ağıza geçebilir.
İçgüdünüze güvenin: çocuğunuz için endişeleniyorsanız ya da ne yapacağınızı bilmiyorsanız beklemeyin, sağlık kuruluşuna danışın. Ciddi bir şey olduğunu düşünüyorsanız hemen tıbbi yardım alın.
AcilNefes almada belirgin güçlük, morarma/çok soluk görünme, olağandışı tepkisizlik, nöbet veya basmakla solmayan döküntü varsa acil yardım alın.
AcilVücut ısısı 36°C'nin altındaysa, çocuk dokununca soğuk hissettiriyorsa, titriyorsa ya da cildi soğuk-nemli veya soluk/lekeli görünüyorsa acil yardım alın.
AcilBoyun sertliği, ışıktan rahatsız olma, ilk kez nöbet (ateşli havale dahil), alışılmadık soğuk el ve ayaklar, aşırı huzursuzluk veya kafa karışıklığı, zayıf, tiz ya da dinmeyen ağlama varsa ya da çocuk her zamanki gibi tepki vermiyor, beslenmeye ve oyuna ilgisizse acil yardım alın.
Acil12 saatten uzun süredir idrar yapmadıysa (bezi ıslanmadıysa) acil yardım alın.
Aynı gün / gecikmedenAteş (38°C ve üzeri) 5 gün veya daha uzun sürerse, ateşle birlikte döküntü gibi başka hastalık belirtileri varsa, çocuk yemek istemiyor ya da her zamanki gibi değilse veya susuzluk belirtileri varsa (az ıslak bez, çökmüş göz, ağlarken gözyaşı olmaması) sağlık kuruluşuyla iletişime geçin.
Aynı gün / gecikmedenAteş 39,4°C ve üzerindeyse doktorunuza danışın.
Yemek veya sıvı alamama belirginleşir, bez/idrarda ciddi azalma ya da genel halinde belirgin bozulma olursa aynı gün sağlık değerlendirmesi alın.
BU AY
Hafta hafta küçük adımlar
1. hafta
Birlikte oyuncakları sepete atmak hem oyun hem taklit olabilir.
Kendi bardağıyla birkaç yudum denemek isteyebilir.
Akşam rutininin içine sevdiği kısa bir şarkı eklenebilir.
2. hafta
“Top nerede?” gibi küçük oyunlar, cevap vermesi için baskı olmadan keyifli olabilir.
Güvenli bir alanda çıplak ayakla dolaşmak denge deneyimini zenginleştirebilir.
Yemeğin sonunda tok görünüyorsa tabağın bitmesi gerekmeyebilir.
3. hafta
Birlikte blokları üst üste koyup devirmek eğlenceli olabilir.
Yeni bir yiyecek sadece masada bulunarak bile tanıdık hale gelebilir.
Evde tırmanabileceği güvenli bir alan planlamak enerjisini rahatlatabilir.
4. hafta
Sevdiği bir kitabı defalarca istemesi çok normaldir; tekrarlar bu yaşın güçlü öğrenme yollarından biridir.
Basit seçimler (“kırmızı mı mavi mi?”) küçük bağımsızlık hissi verebilir.
Bu ayın en zor ve en tatlı anını not etmek size de iyi gelebilir.