AY AY REHBER

Yenidoğan bebek

İlk ay, sizin ve bebeğinizin birbirini tanıdığı bir uyum dönemidir. Bebeğiniz dünyaya birçok refleksle gelir: emmeyi zaten bilir, yanağına dokunulunca başını o yöne çevirip ağzını açar; ayakları bir yüzeye değdiğinde adım atar gibi yapabilir.

5+gündüz uykusu

¾–1saat uyanık

Geceve gündüz henüz ayrışmaz

KONU

Yenidoğanda uyku

Yenidoğanlar günde toplam 8 saatten 18 saate kadar uyuyabilir; bu aralığın tamamı olağandır. Uyku kısa ya da uzun parçalar halinde güne dağılır. Küçük mideleri sık beslenmeyi gerektirdiği için bu dönemde bütün gece uyumaları beklenmez.

Güvenli uyku, bu dönemin en önemli konusudur. Her uykuda aynı kuralları uygulamak, onları kısa sürede bir alışkanlığa dönüştürür.

Her uykuda, gündüz şekerlemeleri de dahil, bebeğinizi sırtüstü yatırın.
Sert, düz ve eğimsiz bir yüzey kullanın; yatakta yastık, yorgan, oyuncak ve kenar koruması olmasın.
Bebeğinizin kendi yatağı sizin odanızda olsun; bu, ideal olarak en az ilk 6 ay için önerilir. Aynı yatağı paylaşmayın.
Kundak yapıyorsanız bebeğinizi her zaman sırtüstü yatırın; göğsüyle kundak arasına iki-üç parmak girecek kadar gevşek bırakın ve kalçalarının rahatça hareket edebildiğinden emin olun.
Kundaklı bir bebeğin yüzüstü ya da yan yatması risklidir. Dönmeye çalıştığını fark ettiğiniz anda kundağı bırakın.
Gündüzleri perdeleri açıp oynayın; geceleri ışığı kısık, sesinizi alçak tutun ve beslenip altı değiştirilince onu yeniden yatağına bırakın. Böylece gece ile gündüzün farkını öğrenmeye başlar.
Beyaz gürültü cihazı kullanıyorsanız bebeğin başından olabildiğince uzağa koyun ve kısa süreyle kullanın.

KONU

Yenidoğanda gelişim

Bu dönemde en çok ihtiyaç duyduğu şey yakınlık, sesiniz ve sıcaklığınızdır. İlk aylarda ağlamasına hızla karşılık vermek onu şımartmaz; tersine, size güvenebileceğini öğretir.

Hareketler

Kol ve bacak hareketleri çoğunlukla refleks ve düzensizdir. Baş-boyun kontrolü henüz yoktur
Kucağa alırken başını mutlaka destekleyin

Görme ve işitme

Yakındaki yüzlere bakar
Tanıdık seslere ve konuşmalara doğru yönelir

Ağlama

Açlık, ıslak ya da kirli bez, yorgunluk, gaz, üşüme ya da sıcaklama, kucak isteği ya da fazla uyaran ağlamanın en sık nedenleri arasındadır

Birlikte yapabileceklerinizTen tene temas, yüzüne yakın konuşmak, ninni söylemek ve çıkardığı seslere karşılık vermek aranızdaki bağı güçlendirir.

Önümüzdeki haftalardaKonuşulunca sakinleşme, yüzünüze bakma ve size gülümseme genellikle 2 aylık olmaya yaklaşırken belirginleşir.

Bebeğiniz bazen bakışlarını sizden kaçırabilir; bu, fazla uyarandan korunmak ve biraz dinlenmek için kullandığı doğal bir yoldur.

KONU

Yenidoğanda beslenme

İlk günlerde gelen koyu, altın sarısı süte kolostrum denir. Çok yoğun bir besin olduğu için bebeğiniz her beslenmede yaklaşık bir çay kaşığı kadarına ihtiyaç duyar. Dünya Sağlık Örgütü ilk 6 ay yalnızca anne sütünü önerir.

Saate bağlı bir program yerine bebeğinizin ipuçlarını takip edin. Anne sütüyle beslenen bir bebek aşırı beslenmez; acıktığında ya da yakınlık istediğinde emzirmek onu şımartmaz.

İlk haftalarda bebekler 24 saatte en az 8-12 kez, hatta daha sık emer.
Erken açlık işaretleri: huzursuzlanma, yumruğunu ya da parmaklarını emme, mırıldanma, başını çevirip ağzını açma. Ağlama geç bir işarettir; ağlayan bebeği beslemek daha zordur.
Ten tene temas bebeğinizi sıcak ve sakin tutar, nefesini düzenler ve memeyi bulup kavramasına yardımcı olur.
Yeterince süt aldığının işaretlerinden biri ıslak bezlerdir: ilk 48 saatte 2-3 ıslak bez, beşinci günden itibaren 24 saatte en az 6 dolu ıslak bez beklenir.
Formül mamayla besliyorsanız da temel ilke aynıdır: bebeğinizin açlık ve tokluk işaretlerine göre besleyin.
Emzirmede zorlanırsanız beklemeden ebenize, hemşirenize ya da bir emzirme danışmanına başvurun; erken destek almak çok şey değiştirir.
Beslenmede belirgin ve ani bir azalma fark ederseniz doktorunuzla konuşun.

KONU

Sağlık ve güvenlik

Yenidoğan bakımının temelinde temiz eller, güvenli bir uyku alanı ve dikkatli taşıma vardır. Bebeğiniz henüz dönmüyor gibi görünse de ani hareketlerle yer değiştirebilir.

Göbek kordonu genellikle bir hafta içinde kuruyup kendiliğinden düşer; o zamana kadar temiz ve kuru tutun. Kanama ya da akıntı fark ederseniz ebenize ya da doktorunuza söyleyin.
Bebeğinizi yatak, kanepe ya da alt değiştirme masasında bir saniye bile yalnız bırakmayın; ana kucağını masa yerine yerde tutun.
Bebeğinizi taşırken başını ve boynunu destekleyin.
Uyanıkken ve gözetim altındayken günde 2-3 kez, 3-5 dakikalık karın üstü zamanlara başlayabilirsiniz; bebeğinizi göğsünüze yüzüstü yatırmak da sayılır.
Sıcak içecekleri bebeğinizden uzak tutun; bir içecek yapıldıktan 15 dakika sonra bile haşlayabilir.
Ağlama dayanılmaz gelirse bebeğinizi güvenle yatağına bırakıp birkaç dakika başka bir odada sakinleşmek sorun değildir. Bebeği asla sarsmayın; sarsmak beyin hasarına yol açabilir.
Doğum sonrası kontrollere gidin; Dünya Sağlık Örgütü ilk 6 haftada birden fazla kontrol önerir.

İÇİN RAHAT OLSUN

Ne zaman doktora danışmalı?

İçgüdünüze güvenin: bebeğiniz için endişeleniyorsanız ya da ne yapacağınızı bilmiyorsanız beklemeyin, sağlık kuruluşuna danışın. Ciddi bir şey olduğunu düşünüyorsanız hemen tıbbi yardım alın.

AcilBebeği uyandıramıyorsanız, çok güçsüz/hareketsizse, her nefeste inleme varsa veya dudak-dil-yüz mavi/gri görünüyorsa acil yardım alın.
AcilYeşil (safralı) kusma, nöbet, çok hızlı nefes alma veya nefes almakta zorlanma (nefes alırken göğsün ya da karnın içe çekilmesi dahil) acil değerlendirme gerektirir.
Acil3 aydan küçük bebekte ateş 38,0°C veya üzerindeyse (rektal ölçüm en güvenilir olanıdır) ya da vücut ısısı 36°C'nin altındaysa, bebek dokununca soğuk hissettiriyorsa veya titriyorsa; başka bir belirti olmasa bile beklemeden sağlık kuruluşuna başvurun.
Aynı gün / gecikmedenÖlçtüğünüz ısı 37,5°C'nin üzerindeyse (koltuk altı ölçümünde ateş eşiği daha düşük olabilir) 38,0°C'ye çıkmasını beklemeyin; sağlık kuruluşuyla iletişime geçin.
Aynı gün / gecikmedenBeslenmede belirgin azalma, normalden çok daha uykulu/tepkisiz olma veya bebeğin size alışıldığından belirgin farklı görünmesi.
Aynı gün / gecikmedenSarılık yaşamın ilk 24 saatinde görülüyorsa ya da avuç içi ve ayak tabanlarına kadar yayılıyorsa.

BU AY

Hafta hafta küçük adımlar

1. hafta

Bebeğin erken açlık ipuçlarını gözlemleyin.
Her uykuda sırtüstü + düz/sert + boş uyku alanını kontrol edin.
Günde birkaç kez sakin ten tene temas için fırsat oluşturun.

2. hafta

Uyanık ve sakinken yüzünüze bakmasına fırsat verip yumuşak sesle konuşun.
Beslenme ve genel davranışta ani değişiklikleri fark etmeye çalışın.
Bebeği uyanıkken kısa ve gözetimli yüzüstü pozisyonda tutmayı deneyin.

3. hafta

Açlık, yorgunluk ve yakınlık sinyallerini ayırt etmeye çalışın.
Uyku alanındaki yumuşak nesneleri yeniden kontrol edin.
Bebeğin seslerine ve yüz ifadelerine karşılık verin.

4. hafta

İlk ay boyunca tekrarlayan uyku-beslenme örüntülerini not edin.
Kontrolde sormak istediğiniz beslenme, sarılık veya kilo sorularını yazın.
Yüz yüze kısa konuşma ve gülümseme anları oluşturun.

Kaynaklar

Son kaynak kontrolü: 23 Eylül 2026 · Kaynak politikamız · Bu sayfa genel bilgi verir; bebeğine özel her konuda doktorun en iyi yol göstericidir.