19–24 Aylık Çocukta Tantrum Normal mi?

Tantrum bu yaşta normal mi?

Evet. CDC, 18 ay civarında tantrumların normal olduğunu ve çocuk büyüdükçe genellikle daha kısa sürüp daha seyrek hâle gelmesini beklediğini belirtir.

19–24 aylık çocuk bir yandan bağımsızlığını daha fazla göstermek isterken diğer yandan istediğini anlatmak, beklemek veya hayal kırıklığını yönetmek konusunda hâlâ sınırlı becerilere sahip olabilir.

Bu nedenle ağlama, bağırma, yere yatma veya kendini geriye atma gibi yoğun tepkiler bu dönemde görülebilir.

Tantrumlar neden olur ve ilk anda ne yapabilirsin?

Tantrumların tek bir nedeni yoktur.

Açlık, yorgunluk, aşırı uyarılma, bir etkinliği bırakmak zorunda kalma, istediği bir şeye ulaşamama veya kendini anlatamama güçlü duygusal tepkileri kolaylaştırabilir.

AAP küçük çocuklarda yeni becerileri öğrenme ve sınırlarla karşılaşma sırasında tantrumların daha sık görülebileceğini belirtir.

Önce güvenliği sağla.

Çocuk kendine, sana veya çevresine zarar verebilecek bir davranış gösteriyorsa tehlikeli eşyaları uzaklaştır ve gerekiyorsa fiziksel olarak güvenli bir alanda yanında kal.

Kriz sırasında çok uzun açıklamalar yapmak yerine kısa ve sakin cümleler kullanmak daha kolay anlaşılabilir olabilir.

Susturmaya çalışmak ve sınır koymak

Her tantrumu anında durdurmak mümkün değildir ve asıl hedef bu olmak zorunda değildir.

CDC, çocuğun sakinleşmesi için zaman tanınabileceğini ve gerektiğinde dikkat dağıtmanın kullanılabileceğini belirtir.

Çocuğun güvenliği sağlandıysa yanında sakin kalmak ve yoğun duygunun geçmesine alan açmak çoğu zaman yeterlidir.

Sınırı kısa, net ve tutarlı tutmak bu yaşta daha anlaşılırdır.

Örneğin “Vurmana izin vermem” veya “Oyuncak fırlatmak yok” gibi kısa cümleler kullanılabilir.

Duygusunu kabul etmek sınırı kaldırmak anlamına gelmez; “Çok kızdın, görüyorum. Ama vurmak yok” gibi bir yaklaşım hem duyguyu tanır hem sınırı korur.

Vuruyor, ısırıyor veya tekmeliyorsa ne yapmalıyım?

AAP küçük çocuklara vurma, ısırma ve diğer saldırgan davranışların kabul edilemez olduğunu sakin biçimde öğretmeyi önerir.

Çocuğun elini veya bedenini güvenli şekilde durdurabilir ve kısa bir sınır koyabilirsin.

Yetişkinin bağırmadan ve fiziksel ceza kullanmadan sakin davranması çocuğun izleyeceği modeli de oluşturur.

Tantrumları önceden azaltmak ve seçenek sunmak

Her tantrumu önlemek mümkün değildir ancak bazı tetikleyiciler öngörülebilir.

AAP özellikle açlık ve yorgunluk gibi durumların tantrumu kolaylaştırabileceğini belirtir.

Düzenli öğün ve uyku rutini, geçişlerden önce kısa haber vermek ve mümkün olduğunda çocuğa iki basit seçenek sunmak bazı zor anları azaltabilir.

Bu yaşta küçük seçimler çocuğun bağımsızlık ihtiyacını güvenli sınırlar içinde destekleyebilir.

Örneğin “Kırmızı tişörtü mü mavi tişörtü mü?” gibi iki kabul edilebilir seçenek sunabilirsin.

Ancak yapılması zorunlu bir konuda açık uçlu seçenek sunmak yerine sınırı net tutmak daha anlaşılır olabilir.

Tantrum bittikten sonra ne yapmalı?

Çocuk sakinleştiğinde uzun bir ders vermek yerine kısa bir bağ kurmak daha uygundur.

Sarılmak istiyorsa sarılabilir, duygusunu basitçe isimlendirebilir ve ardından günlük akışa dönebilirsin.

Örneğin “Çok kızmıştın. Şimdi sakinleştin. Hadi devam edelim” gibi kısa bir cümle yeterli olabilir.

Tantrum sırasında istediğini verirsem ne olur?

Sırf tantrum bitsin diye daha önce koyduğun bir güvenlik veya davranış sınırını sürekli değiştirmek çocuğun hangi kuralın geçerli olduğunu anlamasını zorlaştırabilir.

CDC ve AAP tutarlı yaklaşımın küçük çocukların beklentileri öğrenmesine yardımcı olduğunu belirtir.

Ancak mesele güvenlik değilse bazı durumlarda esnek olmak da mümkündür; önemli olan kararın öfke nöbetinin baskısıyla değil, yetişkinin sakin değerlendirmesiyle verilmesidir.

Ne zaman destek almak gerekir?

Tantrumların olması tek başına gelişimsel bir sorun anlamına gelmez.

Ancak krizler çok uzun sürüyor, çok sık tekrarlanıyor, çocuk düzenli olarak kendine veya başkalarına ciddi zarar veriyor ya da davranışlar günlük yaşamı belirgin biçimde bozuyorsa çocuk doktoruyla görüşmek uygun olur.

Dil, iletişim veya diğer gelişim alanlarında da seni düşündüren belirgin farklılıklar varsa bunları aynı değerlendirmede paylaşmak yararlıdır.