Önce içini rahatlatan kısa cevap
12 aylık bebeğin gün içinde bir veya iki kez uyuyabilir. Bu yaşta birçok bebek hâlâ sabah ve öğleden sonra olmak üzere iki gündüz uykusu yaparken bazıları tek, daha uzun bir gündüz uykusuna doğru geçiş göstermeye başlayabilir. Bebeğinin bir gün ikinci uykuyu istememesi, hemen tek uyku düzenine geçtiği anlamına gelmez. Gündüz uyku sayısını değerlendirirken birkaç günlük genel düzenine, toplam uyku süresine ve gün içinde nasıl olduğuna birlikte bakabilirsin.
Bu yazıda · 12 bölüm
Aklında kalsın
- 12 ayda 1–2 gündüz uykusu görülebilir.
- İki uyku yapmaya devam etmesi bu yaş için olağandır.
- Birkaç kez uykuya direnmesi, ikinci uykuyu hemen kaldırman gerektiği anlamına gelmez.
- Gündüz uyku sayısı kadar 24 saatlik toplam uyku da önemlidir.
12 aylık bir bebek genellikle kaç kez gündüz uyur?
12 ay, gündüz uykularının değişmeye başladığı dönemlerden biridir.
MedlinePlus, 12 aylık çocukların gün içinde genellikle 1–2 uyku yapabildiğini belirtir. Nationwide Children’s Hospital da 12 ay civarında gündüz uykularının bir veya iki uykuya kadar azalmış olabileceğini açıklar.
Bu yüzden iki farklı 12 aylık bebeğin uyku günü şöyle görünebilir:
Bir bebek sabah kısa, öğleden sonra ikinci bir uyku yapabilir.
Başka bir bebek ise gün ortasında tek ve daha uzun bir uyku yapabilir.
İkisini yalnızca uyku sayısına bakarak “doğru” ve “yanlış” diye ayırmak gerekmez.
İki gündüz uykusu hâlâ normal mi?
Evet.
12 aylık olmak, bebeğinin artık mutlaka tek uyuması gerektiği anlamına gelmez.
Çocukların uyku düzeni büyüdükçe değişir. Children's Health Queensland, bebeklik boyunca gündüz uykularının giderek azaldığını ve 12 aya doğru çoğunlukla yaklaşık iki uykuya indiğini belirtir.
Bu nedenle sabah ve öğleden sonra olmak üzere iki kez uyuyan 12 aylık bir bebeğin düzenini yalnızca yaşı nedeniyle değiştirmeye çalışmak gerekmez.
Örneğin bebeğin:
sabah bir uyku yapıyor,
öğleden sonra yeniden uyuyor,
akşam makul şekilde uykuya geçiyor
ve günlük toplam uykusu genel olarak yeterliyse, yalnızca “artık bir yaşında” diye ikinci uykuyu kaldırmak için bir neden olmayabilir.
Tek uykuya geçmeye başladığını nasıl anlayabilirsin?
Tek bir güne bakarak karar vermek yerine bir süre oluşan örüntüyü izlemek daha anlamlıdır.
Örneğin bebeğin zaman zaman ikinci uykuyu reddedebilir.
Ama ertesi gün yine iki kez uyuyabilir.
Bu yaşta yeni hareket becerileri, günlük programdaki değişiklikler, hastalık veya alışılmadık bir gün uyku saatlerini geçici olarak değiştirebilir. Nationwide Children’s Hospital da hastalık, rutin değişiklikleri ve gelişimsel ilerlemelerin bebek uykusunu geçici olarak etkileyebileceğini belirtir.
Bu nedenle:
“Bugün ikinci uykuyu yapmadı, artık tek uykuya geçti.”
diye hemen sonuç çıkarmana gerek yok.
Bunun yerine birkaç gün veya daha uzun bir süre boyunca gündüz uykularının nasıl ilerlediğine bakabilirsin.
Bir gün iki, bir gün tek uyuması olur mu?
Geçiş dönemlerinde uyku günleri her zaman birbirinin aynısı olmayabilir.
Bazı günler erken uyanması veya gündüz daha çabuk yorulması iki uyku ihtiyacını artırabilir.
Başka bir gün ilk gündüz uykusu daha geç başlayabilir ve ikinci uyku için yeterli zaman kalmayabilir.
Böyle bir değişkenlik tek başına sorun olduğu anlamına gelmez.
NHS, bebeklerin uyku ihtiyaçlarının birbirinden farklı olduğunu ve büyüdükçe uyku düzenlerinin tekrar tekrar değişebildiğini vurgular.
Gündüz uyku sayısını katı bir programa çevirmek yerine bebeğinin genel düzenini takip edebilirsin.
İkinci gündüz uykusunu reddediyorsa ne yapabilirsin?
Önce bunun tek seferlik mi yoksa tekrarlayan bir durum mu olduğuna bak.
Bir gün ikinci uyku gelmediğinde yatağında uzun süre uyuması için uğraşmak yerine günün geri kalanını biraz daha sakin sürdürebilirsin.
Ancak sonraki gün yeniden iki uyku ihtiyacı gösterebilir.
Uyku düzenini değerlendirirken yalnızca:
“Uyudu mu, uyumadı mı?”
sorusuna değil,
“Akşama doğru nasıl?”
“Gece uykusu nasıl etkileniyor?”
“Gün içinde belirgin şekilde yorgun görünüyor mu?”
gibi günlük gözlemlere de bakabilirsin.
Ama bunları bebeğini test etmek için kullanma. Amaç bir uyku programını zorla uygulamak değil, onun mevcut düzenini anlamaktır.
İki uykudan tek uykuya geçişi hızlandırmalı mıyım?
Genellikle yalnızca takvim nedeniyle hızlandırmaya gerek yoktur.
Bir yaş gününü doldurması, ertesi günden itibaren tek uyku yapması gerektiği anlamına gelmez.
Bebeğin iki uyku ile rahat bir gün geçiriyorsa sırf başka bir çocuk tek uyuyor diye düzenini değiştirmen gerekmez.
Tersi de geçerli.
Tek bir gündüz uykusuyla rahat ilerleyen bir çocuğu sırf “12 aylıklar iki kez uyur” diye ikinci uykuya zorlamak da gerekli değildir.
Uyku sayısı bir gelişim başarısı değildir.
“Biz tek uykuya geçtik.”
cümlesi bebeğin daha ileri bir aşamada olduğu anlamına gelmez.
Gündüz çok uyursa gece uykusu bozulur mu?
Gündüz uykuları ile gece uykusu birbirinden tamamen bağımsız değildir; ancak her bebeğe uygulanabilecek tek bir “gündüz şu kadar uyursa gece bozulur” sınırı yoktur.
Önce 24 saatlik toplam uykuya bakmak daha kullanışlıdır.
AASM ve CDC, 4–12 aylık bebeklerin gündüz uykuları dahil toplam 12–16 saat; 1–2 yaş çocukların ise toplam 11–14 saat uyumasını önerir.
Dolayısıyla gündüz uykularını yalnızca geceyi uzatmak amacıyla sürekli kısaltmak doğru bir başlangıç noktası olmayabilir.
Örneğin gündüz uykusunu kısalttığın hâlde bebeğin akşama doğru çok yoruluyorsa, yalnızca “gece daha fazla uyusun” düşüncesiyle gündüz uykusunu azaltmaya devam etmek yerine genel düzenine yeniden bakabilirsin.
Gündüz uykularının saatleri hep aynı mı olmalı?
Tam olarak aynı dakikalarda olmak zorunda değil.
Benzer bir günlük ritim bazı aileler için işleri kolaylaştırabilir; ancak bebeğin her gün saat 10.03'te uykuya dalması gibi bir hedef gerekmez.
Sabah kalkış saati değiştiğinde gündüz uykuları da biraz kayabilir.
Bir gün dışarıda olmanız, doktor randevusu, yolculuk veya beklenmedik bir kısa uyku da programı değiştirebilir.
Bunları “uyku düzeni bozuldu” şeklinde yorumlamak yerine günlük hayatın doğal değişkenliği olarak düşünebilirsin.
Kısa gündüz uykusu sayılır mı?
Bebeğin bazen beklediğinden daha kısa uyuyabilir.
Burada yalnızca bir uykunun kaç dakika sürdüğünden çok günün tamamına bak.
Örneğin sabah kısa uyuyan bir bebek öğleden sonra daha uzun uyuyabilir.
Başka bir gün iki uykusu da daha kısa olabilir fakat gece uykusu uzayabilir.
Tek bir kısa gündüz uykusundan:
“Artık bu uykuya ihtiyacı yok.”
sonucunu çıkarmak zorunda değilsin.
Uyku ihtiyacını birkaç günün toplamı ve bebeğinin genel hâliyle birlikte değerlendirmek daha anlamlıdır.
Gündüz hiç uyumazsa ne düşünmeliyim? 12 aylık bir bebeğin ara sıra alışılmadık bir gün geçirmesi mümkündür. Fakat gündüz uykularının sürekli ortadan kalkması bu yaş için olağan bir beklenti değildir. Bu durumda öncelikle uyku fırsatının olup olmadığına, günlük düzende yeni bir değişiklik bulunup bulunmadığına ve bebeğinin genel durumuna bakabilirsin. Aynı zamanda 24 saatlik toplam uykusunun belirgin biçimde azalıp azalmadığını gözlemle. Uzun süren bir uyku değişikliği varsa veya bebeğinin uyku miktarı konusunda kaygın oluşuyorsa doktoruyla konuşabilirsin. Ne zaman doktoruna danışmalısın?
Gündüz uyku sayısının bir gün değişmesi tek başına doktora başvurmayı gerektiren bir durum değildir. Ancak bebeğinin uyku düzeninde belirgin ve kalıcı bir değişiklik varsa veya genel uyku miktarı konusunda kaygın sürüyorsa doktoruyla görüşebilirsin. Özellikle: gündüz ve gece toplam uykusu uzun süredir belirgin biçimde azalmışsa, - uyku değişikliğine alışılmadık halsizlik veya beslenme değişikliği eşlik ediyorsa, - uyurken düzenli horlama, nefes almakta zorlanma veya solunumunda duraklamalar fark ediyorsan, - uyandırmakta alışılmadık derecede zorlanıyorsan bunu doktoruna anlat.
Solunum güçlüğü, morarma veya bebeğinin olağan şekilde uyandırılamaması gibi acil belirtilerde rutin uyku değerlendirmesini bekleme; acil tıbbi yardım al.
Bugün ne yapabilirsin? Bebeğinin birkaç gün boyunca bir mi yoksa iki mi gündüz uykusu yaptığını gözlemle. Bir uykuyu bir kez reddetmesini hemen kalıcı geçiş olarak yorumlama. Gündüz uykularıyla birlikte gece uykusunu da hesaplayıp 24 saatlik bütüne bak. İki uykuyla rahat ilerliyorsa yalnızca yaşı nedeniyle tek uykuya geçirmek için acele etme.
Bu rehberden deneyebileceğin adımlar
- 1Tek bir güne bakarak karar vermek yerine bir süre oluşan örüntüyü izlemek daha anlamlıdır.
- 2Örneğin bebeğin zaman zaman ikinci uykuyu reddedebilir.
- 3Ama ertesi gün yine iki kez uyuyabilir.
Ne zaman destek almalısın?
Aşağıdaki yönlendirmeler belirtilerin aciliyetine göre değişir. Acil bulgularda beklemeden yardım al; diğer kaygılarını bebeğini takip eden uzmanla paylaş.
- Gündüz uyku sayısının bir gün değişmesi tek başına doktora başvurmayı gerektiren bir durum değildir.
- Ancak bebeğinin uyku düzeninde belirgin ve kalıcı bir değişiklik varsa veya genel uyku miktarı konusunda kaygın sürüyorsa doktoruyla görüşebilirsin.
- Özellikle:
- gündüz ve gece toplam uykusu uzun süredir belirgin biçimde azalmışsa, - uyku değişikliğine alışılmadık halsizlik veya beslenme değişikliği eşlik ediyorsa, - uyurken düzenli horlama, nefes almakta zorlanma veya solunumunda duraklamalar fark ediyorsan, - uyandırmakta alışılmadık derecede zorlanıyorsan
Bu rehberi hazırlarken yararlandığımız kaynaklar
- American Academy of Sleep Medicine – Recommended Amount of Sleep for Pediatric Populations — American Academy of Sleep Medicine – Recommended Amount of Sleep for Pediatric Populations
- American Academy of Pediatrics / HealthyChildren.org — Getting Your Baby to Sleep
Son kaynak kontrolü:
Luluna, annelik ve bebeklik yolculuğunda güvenilir bilgi sunar; tanı koymaz ve doktorunun yerini almaz. Sağlıkla ilgili bir kaygın varsa çocuğunu takip eden uzmana danış.
