Önce içini rahatlatan kısa cevap
31–36 ayda çocuk daha çok konuşsa da öfke, kıskançlık, oyuncak çatışması, yorgunluk veya aşırı uyarılma sırasında vurma ve ısırma görülebilir. İlk hedef davranışı güvenli biçimde durdurmak; ardından kısa, sakin ve tutarlı bir sınır koyup çocuğa kullanabileceği alternatif söz ve davranışları öğretmektir.
Bu yazıda · 12 bölüm
Aklında kalsın
- Bu yaşta dil gelişse de dürtü kontrolü ve yoğun duyguları yönetme hâlâ gelişmektedir.
- Vurma ve ısırma, çocuğun 'kötü' olduğu anlamına gelmez; ancak davranışın kendisi sınırlandırılmalıdır.
- AAP fiziksel ceza ve utandırma yerine kısa sınır, yönlendirme ve olumlu davranışı öğretmeyi destekler.
- Tekrarlayan zarar verme davranışında tetikleyicileri izlemek ve gerektiğinde profesyonel destek almak önemlidir.
Çocuk neden vurur veya ısırır?
31–36 ayda çocuk daha fazla konuşabilir ama yoğun duygu anında kullandığı beceriler daha ilkel hale gelebilir.
Oyuncağın alınması, sıra bekleme, kıskançlık, yorgunluk, açlık, kalabalık ortam veya aşırı uyarılma vurma ve ısırmayı tetikleyebilir.
Bu davranış çocuğun 'kötü' olduğu anlamına gelir mi?
Hayır. AAP, küçük çocuklarda öfke ve sınır test etmenin gelişimin bir parçası olabileceğini belirtir.
Ancak duygunun normal olması, başkasına zarar veren davranışın kabul edilebilir olduğu anlamına gelmez.
İlk anda ne yapmalısın?
Önce zarar verme davranışını fiziksel olarak güvenli biçimde durdur ve çocukları ayır.
Uzun nasihat yerine kısa bir cümle kullanabilirsin: “Vurmak yok. Can acıtıyor.” veya “Isırmak yok.”
Hangi alternatif davranışları öğretebilirsin?
Çocuk sakinleştikten sonra kullanabileceği kısa ifadeleri öğretmek yardımcı olabilir: “Sıra bende”, “İstemiyorum”, “Yardım et”, “Benim” gibi.
Amaç yalnız davranışı durdurmak değil, bir dahaki sefer kullanabileceği başka bir yol göstermektir.
Sonrasında onarma nasıl öğretilebilir?
Çocuk sakinleştikten sonra zarar gören kişiye yardım etmek, oyuncağı geri vermek veya birlikte düzeltmek gibi basit onarma davranışları öğretilebilir.
Zorla özür söyletmekten çok, davranışın etkisini anlamasına ve onarmaya katılmasına fırsat vermek daha anlamlıdır.
Tetikleyicileri izlemek işe yarar mı?
Evet. Davranışın hangi anlarda arttığını fark etmek önleyici olabilir.
Örneğin uykusuzluk, açlık, kalabalık ortam, oyuncak paylaşımı veya uzun beklemeler düzenli tetikleyiciyse ortamı önceden düzenlemek davranışın sıklığını azaltabilir.
Vurmak, bağırmak veya utandırmak işe yarar mı?
AAP fiziksel ceza, tehdit, hakaret, küçük düşürme ve utandırmayı önermez.
Bunun yerine net sınır koymak, sakin kalmak, olumlu davranışı fark etmek ve alternatif davranışı öğretmek daha uygun disiplin yaklaşımıdır.
Ne zaman çocuk doktoruyla konuşmak gerekir?
Davranış sıklaşıyor, ciddi yaralanma riski yaratıyor veya kreş ve ev yaşamını belirgin biçimde etkiliyorsa çocuk doktoruyla görüşmek uygundur.
Ayrıca vurma ve ısırmaya iletişimde gerileme, uyku sorunlarında belirgin artış veya daha önce kazanılmış başka becerilerin kaybı eşlik ediyorsa değerlendirme istemek gerekir.
Bugün ne yapabilirsin?
- 1Bir sonraki vurma veya ısırma olayında aynı kısa cümleyi kullan: davranışı durdur, sınırı söyle ve sakinleşince alternatif sözü öğret.
- 2Ayrıca bir hafta boyunca olayların öncesinde ne olduğunu not et; en sık tetikleyiciyi fark etmek önleme açısından çok yararlı olabilir.
Ne zaman destek almalısın?
Aşağıdaki yönlendirmeler belirtilerin aciliyetine göre değişir. Acil bulgularda beklemeden yardım al; diğer kaygılarını çocuğunu takip eden uzmanla paylaş.
- Çocuğun kendine veya başkasına zarar verme riskinin sıklaşması
- Vurma veya ısırmanın kreş ve ev yaşamını belirgin biçimde aksatması
- Davranışın giderek şiddetlenmesi veya sakinleşmenin belirgin biçimde zorlaşması
- İletişim, sosyal beceri veya daha önce kazanılmış başka bir beceride gerileme
Bu rehberi hazırlarken yararlandığımız kaynaklar
- American Academy of Pediatrics / HealthyChildren.org — HealthyChildren – What’s the Best Way to Discipline My Child?
- American Academy of Pediatrics / HealthyChildren.org — HealthyChildren – Top Tips for Surviving Tantrums
- American Academy of Pediatrics / HealthyChildren.org — 10 Tips to Prevent Aggressive Behavior in Young Children
- American Academy of Pediatrics (AAP) / HealthyChildren.org — What's the Best Way to Discipline My Child?
Son kaynak kontrolü:
Luluna, annelik ve bebeklik yolculuğunda güvenilir bilgi sunar; tanı koymaz ve doktorunun yerini almaz. Sağlıkla ilgili bir kaygın varsa çocuğunu takip eden uzmana danış.
