13–18 Ayda Taklit ve Sembolik Oyun

Önce içini rahatlatan kısa cevap

13–18 ayda çocuklar yetişkinlerin ve diğer çocukların hareketlerini giderek daha çok taklit edebilir; nesneleri günlük amaçlarına uygun kullanmaya ve basit oyun örüntülerini tekrar etmeye başlayabilir. “Mış gibi” oyun da bu dönemde filizlenebilir, ancak bütün çocukların aynı örneği aynı ayda göstermesi beklenmez.

Bu yazıda · 12 bölüm

Aklında kalsın

Taklit, gördüğü bir hareketi yeniden yapmaktır; sembolik oyun ise gerçek bir durumu oyun içinde canlandırmaya doğru ilerler.
CDC 15 ayda başka çocukların oyununu kopyalamayı ve nesneleri amacına uygun kullanmayı kilometre taşları arasında listeler.
CDC 18 ayda ev işlerini taklit etmeyi ve oyuncaklarla basit biçimde oynamayı kilometre taşı olarak verir.
Basit “mış gibi” oyun için pahalı oyuncak gerekmez; günlük nesneler ve yetişkinin oyuna eşlik etmesi yeterlidir.

Taklit ile sembolik oyun aynı şey mi?

Tam olarak değil. Taklit, çocuğun gördüğü bir hareketi yeniden yapmasıdır. Sen masayı silerken bezle aynı hareketi yapması, telefonu kulağına götürmeni görüp benzerini denemesi veya başka bir çocuğun kutudan oyuncak çıkarmasını kopyalaması buna örnektir.

Sembolik ya da “mış gibi” oyun ise gerçek bir durumu oyun içinde temsil etmeye doğru atılan bir sonraki adımdır. Oyuncak bebeğe boş kaşık uzatmak, oyuncak telefonda konuşuyormuş gibi yapmak veya boş fincandan içiyormuş gibi davranmak buna örnek olabilir.

Bu iki oyun türü birbirinden keskin bir çizgiyle ayrılmaz; 13–18 ayda çoğu zaman iç içe gelişir.

15 ay civarında taklit nasıl görünebilir?

CDC 15 ayda başka çocukları oyun sırasında taklit etmeyi sosyal-duygusal kilometre taşlarından biri olarak listeler. Örneğin başka bir çocuk kutudan oyuncak çıkarınca aynısını yapması buna örnektir.

Bu dönemde çocuk yalnız yetişkini değil, kardeşini veya yaşıtını da dikkatle izleyebilir. Bir hareketi hemen kopyalayabileceği gibi daha sonra tekrar etmesi de mümkündür.

Taklit her zaman uzun bir oyun olmak zorunda değildir. Bir alkışı, bir yüz ifadesini veya oyuncağı kullanma biçimini birkaç saniye taklit etmek de öğrenmenin parçasıdır.

Nesneyi amacına uygun kullanmak ne anlama gelir?

CDC 15 ayda telefonu kulağa götürmek, bardaktan içmeye çalışmak veya kitabı açmak gibi nesneleri amacına uygun kullanmayı bilişsel kilometre taşları arasında sayar.

Bu davranış henüz tam anlamıyla sembolik oyun olmak zorunda değildir. Çocuk gerçek kullanım biçimini taklit ediyor olabilir. Ancak nesnenin ne işe yaradığını anlamaya başlaması, daha sonra gelişen “mış gibi” oyun için önemli bir temel oluşturabilir.

Örneğin önce gerçek bardağı içmek için kullanırken, zamanla boş bir fincanı ağzına götürüp içiyormuş gibi davranabilir.

18 aya doğru günlük yaşam taklidi nasıl artar?

CDC 18 ayda süpürgeyle süpürür gibi yapmak gibi ev işlerini taklit etmeyi bilişsel kilometre taşlarından biri olarak listeler.

Çocuk seni masa silerken, çamaşırı sepete koyarken veya saçını tararken izleyip benzer hareketleri kendi oyununa taşıyabilir. Bu davranışlar günlük yaşamı gözlemleyerek öğrenmenin doğal örnekleridir.

Burada amaç çocuğa ev işi öğretmek değildir. Oyun, çocuğun gördüğü dünyayı tekrar etmesi ve anlamlandırması için doğal bir alan sunar.

Basit “mış gibi” oyun nasıl başlayabilir?

Bu dönemde bazı çocuklar gerçek bir durumun küçük bir bölümünü oyun içinde canlandırmaya başlayabilir. Oyuncak bebeğe kaşık uzatmak, telefonu kulağına götürüp konuşur gibi ses çıkarmak veya bir kabın içinde karıştırıyormuş gibi yapmak buna örnek olabilir.

CDC 15 aylık ebeveyn önerilerinde peluş oyuncakla “konuşuyormuş gibi” yapmayı ve çocuğun bunu taklit edip etmediğine bakmayı önerir. Bu tür oyunlar sembolik oyunun başlangıcını destekleyen doğal fırsatlardır.

Ancak 18 aylık her çocuk oyuncak bebeği beslemek veya belirli bir senaryoyu oynamak zorunda değildir. Sembolik oyun farklı biçimlerde ve farklı zamanlarda ortaya çıkabilir.

Oyuncağı basit biçimde kullanmak neden önemli?

CDC 18 ayda oyuncak arabayı itmek gibi oyuncağı basit biçimde kullanmayı bilişsel kilometre taşları arasında listeler.

Bu oyunlar karmaşık hikâyeler içermez. Arabanın ilerlemesi, topun yuvarlanması veya bebeğin yatağa yatırılması gibi tek bir eylem bile bu dönemde yeterli olabilir.

Çocuğun oyununu sürekli daha karmaşık hâle getirmeye çalışmak gerekmez. Aynı basit hareketi tekrar etmek, neden-sonuç ilişkisini ve nesnenin işlevini anlamasına yardımcı olabilir.

Sen oyuna nasıl eşlik edebilirsin?

Çocuğun yaptığı hareketi kısa süre taklit etmek iyi bir başlangıçtır. Arabayı itiyorsa sen de başka bir arabayı itebilir, bebeğe kaşık uzatıyorsa sen de “Bebek yiyor” diyebilirsin.

Yeni bir fikir göstermek istiyorsan oyunu yönetmek yerine tek küçük örnek sun. Boş fincanı ağzına götürüp “mmm” demek veya oyuncak bebeğe battaniye örtmek yeterlidir; çocuğun devam edip etmeyeceğine kendisinin karar vermesine izin ver.

Günlük yaşam zaten zengin bir oyun kaynağıdır. Plastik kap, tahta kaşık, bez, oyuncak telefon veya güvenli bir kutu gibi basit nesneler çoğu zaman yeterlidir.

Ne zaman gelişim açısından konuşmak iyi olur?

Tek bir taklit veya “mış gibi” oyun örneğinin görülmemesi tek başına gelişimsel tanı anlamına gelmez. CDC kilometre taşı listeleri standart gelişim taramasının yerine geçmez.

Buna karşılık taklit, sosyal etkileşim, jest, dil ve oyun gibi birden fazla alanda belirgin ve sürekli kaygı varsa bunu çocuk doktoruyla paylaşmak uygundur.

Daha önce yaptığı taklitleri, oyun biçimlerini veya başka kazanılmış gelişim becerilerini belirgin biçimde kaybetmesi özellikle önemlidir.

Bugün ne yapabilirsin?

1
Çocuğunun gün içinde seni veya başka birini hangi hareketlerde taklit ettiğini gözlemle; onu test etmeye çalışma.
2
Bir günlük işi oyunlaştır: oyuncakları sepete koymak, bir bezi masada gezdirmek veya kaşıkla boş kapta karıştırmak gibi.
3
Onun başlattığı oyuna bir küçük hareket veya kısa cümle ekle, sonra oyunun yönünü yeniden ona bırak.
4
Belirli bir oyuncak senaryosunu yapıp yapmadığına değil, oyun ve taklit repertuvarının zaman içinde çeşitlenip çeşitlenmediğine bak.

Ne zaman destek almalısın?

Aşağıdaki yönlendirmeler belirtilerin aciliyetine göre değişir. Acil bulgularda beklemeden yardım al; diğer kaygılarını bebeğini takip eden uzmanla paylaş.

Daha önce yaptığı taklit, oyun veya başka gelişim becerilerinin belirgin biçimde kaybolması
Taklit, jest, dil ve sosyal etkileşim gibi birden fazla alanda birlikte belirgin ve sürekli kaygı bulunması
18 aya yaklaşırken çevresindeki kişilerin hareketlerine ve basit sosyal oyunlara çok sınırlı ilgi göstermesi
Ebeveynin oyun ve genel gelişim konusunda güçlü ve devam eden kaygısının olması

Bu rehberi hazırlarken yararlandığımız kaynaklar

Son kaynak kontrolü: 6 Ekim 2026

Luluna, annelik ve bebeklik yolculuğunda güvenilir bilgi sunar; tanı koymaz ve doktorunun yerini almaz. Sağlıkla ilgili bir kaygın varsa çocuğunu takip eden uzmana danış.