12 Aylık Bebek Günde Kaç Öğün Yemeli? Ana Öğün, Ara Öğün ve Süt Beslenmesi

12 aylık bir bebeğin öğün düzeni nasıl görünebilir?

10–12 aylık dönemde NHS, bebeğin kahvaltı, öğle ve akşam olmak üzere günde 3 öğüne alışmış olmasını önerir. Bu dönemde anne sütü veya formül süt beslenmesi de devam eder. Birinci yaştan sonra ise üç ana öğünün yanına ihtiyaca göre iki sağlıklı ara öğün eklenebilir.

WHO da 9–11 ay ve 12–24 ay döneminde tamamlayıcı gıdaların günde yaklaşık 3–4 kez verilmesini, 12–24 ay arasında gerektiğinde 1–2 besleyici ara öğünün eklenmesini önerir.

Bu nedenle günlük düzen örneğin şöyle ilerleyebilir:

Sabah aileyle kahvaltı yapar, gün içinde sütünü alır, öğlen bir öğün yer, daha sonra ihtiyacı varsa küçük bir ara öğün ve akşam aile yemeğinden kendisine uygun bir öğün yer.

Bu yalnızca düzenin nasıl görünebileceğine dair bir örnektir. Her bebeğin saatleri ve yediği miktarlar aynı olmak zorunda değildir.

Ana öğün ile süt beslenmesini nasıl ayırabilirsin?

İlk yıl boyunca anne sütü veya formül süt bebeğin beslenmesinde önemli bir yer tutmaya devam eder. Katı gıdalar ilerledikçe günlük beslenmenin daha büyük bir bölümünü oluşturmaya başlar.

CDC, 6–12 ay arasında anne sütü veya formül sütün temel beslenme kaynaklarından biri olmaya devam ettiğini ve katı gıdaların giderek daha fazla yer aldığını belirtir. NHS de 10–12 ayda üç öğünün yanında süt beslenmesinin sürdüğünü açıklar.

Bu yüzden örneğin:

“Bugün üç kez yemek yedi ve iki kez emdi.”

ile

“Bugün beş öğün yedi.”

aynı şeyi anlatmaz.

Emzirme devam ediyorsa bunu öğünlerden bağımsız, bebeğinin günlük beslenmesinin bir parçası olarak düşünebilirsin. Birinci yaştan sonra anne sütüne devam etmek mümkündür; ne kadar sık emeceği ise çocuk ve aileye göre değişebilir.

Formül süt veya inek sütüne geçişin ayrıntıları ise farklıdır. Özellikle birinci yaşın hemen öncesinde ve sonrasında kullanılan süt türünü ve miktarını yalnızca “öğün sayısı” üzerinden değiştirmek doğru olmaz.

Ara öğün gerçekten gerekli mi?

12 aydan küçük bebeklerde her ana öğün arasına ayrıca atıştırmalık koymak gerekmez. NHS, 12 aydan küçük bir bebeğin öğünler arasında acıkması durumunda ek süt beslenmesinin tercih edilebileceğini belirtir.

Birinci yaştan sonra ise küçük çocukların enerji ihtiyacı ve mide kapasiteleri nedeniyle ana öğünlerin arasına besleyici ara öğünler eklenebilir. NHS iki sağlıklı ara öğüne yer verir; WHO da 12–24 ayda ihtiyaca göre 1–2 besleyici ara öğün önerir.

Ara öğün ise gün boyunca sürekli bir şeyler atıştırmak anlamına gelmez.

Örneğin ana öğünlerin arasında sade yoğurt, yumuşak meyve veya yaşına ve çiğneme becerisine uygun başka bir besleyici seçenek sunulabilir. Ancak bebeğin gün boyunca sürekli yiyeceğe erişiyorsa ana öğüne geldiğinde açlığını fark etmesi zorlaşabilir.

Amaç saat başı yemek yedirmek değil; küçük midesine uygun, öngörülebilir beslenme fırsatları oluşturmaktır.

Bir öğünde az yerse sonraki öğünü büyütmeli misin?

Bebeğin her öğünde aynı miktarda yemek zorunda değildir.

CDC, çocukların bir günden diğerine farklı miktarlarda yiyebileceğini ve bunun olağan olduğunu belirtir. Yaklaşık 12 aydan itibaren büyüme hızı ilk aylara göre yavaşladığı için iştahta da değişiklik görülebilir.

Örneğin kahvaltıda birkaç lokmayla yetinip öğle yemeğinde daha iştahlı olabilir. Başka bir gün bunun tersi gerçekleşebilir.

Bu nedenle az yediği bir öğünün hemen ardından:

“Hiçbir şey yemedi, şimdi bir şeyler yedirmeliyim.”

diye peşinden sürekli yiyecek sunmak zorunda değilsin.

Bir sonraki planlı beslenme fırsatını beklemek çoğu zaman günlük ritmi korumaya yardımcı olur. Ancak bebeğin açlık sinyali veriyorsa elbette buna karşılık verebilirsin.

Buradaki amaç katı saatler koymak değil; açlık ve tokluk sinyallerinin tamamen kaybolacağı kadar sık besleme yapmamaktır.

Öğünü bitirmesi için ısrar etmeli misin?

Hayır. Porsiyonu sen sunabilirsin; ne kadar yiyeceğine bebeğin de katılır.

WHO tamamlayıcı beslenmede çocuğun açlık ve tokluk işaretlerine duyarlı olunmasını önerir. CDC de küçük porsiyonlarla başlayıp çocuğun hâlâ aç veya tok olup olmadığına bakılmasını tavsiye eder.

Örneğin bebeğin ağzını kapatıyor, başını çeviriyor veya yiyeceğe ilgisini kaybediyorsa bunlar öğünün sonuna yaklaştığını düşündürebilir.

Bir lokma daha yemesi için:

“Bunu da ye, sonra kalk.”

şeklinde sürekli ikna etmeye çalışmak yerine tokluk işaretlerini fark edebilirsin.

Tersi durumda da birkaç kaşıklık önceden belirlenmiş miktar bitti diye öğünü bitirmek zorunda değilsin. Hâlâ yemek istiyorsa yaşına uygun yiyecekten biraz daha sunabilirsin.

Amaç tabağı bitirmek değil, açlık ve tokluk sinyallerinin zamanla korunmasına yardımcı olan bir öğün ortamı oluşturmaktır.

Günlük öğün düzenini nasıl kurabilirsin?

Bebeğin için kusursuz bir saat çizelgesine ihtiyacın yok. Ancak gün içinde birbirini takip eden tanıdık beslenme zamanları yararlı olabilir.

Örneğin uyanıştan sonra kahvaltı, gün ortasında öğle yemeği ve aileyle birlikte akşam yemeği bir temel oluşturabilir. Birinci yaştan sonra ana öğünlerin arasına ihtiyaca göre küçük ara öğünler eklenebilir.

CDC, küçük çocuklara yaklaşık her 2–3 saatte bir yiyecek veya içecek fırsatı sunmanın gün içinde yaklaşık üç öğün ve iki-üç ara beslenme fırsatına karşılık gelebileceğini belirtir. Bu, çocuğun kesin olarak iki saatte bir yemesi gereken bir program değildir; gün boyunca sürekli atıştırmak yerine düzenli beslenme fırsatları oluşturmak için kullanılan genel bir çerçevedir.

Ailece sofraya oturmak da yalnızca ne kadar yediği açısından önemli değildir. NHS, bebeğin başkalarını izleyerek yemek yemeyi öğrenebilmesi için mümkün olduğunca birlikte yemek yemeyi önerir.

Bebeğin bazı günler sofrada daha çok, bazı günler daha az yiyebilir. Düzenli fırsat sunmak senin görevin olabilir; her fırsatta aynı miktarı yemesi ise onun kontrolünde değildir.

Ne zaman doktoruna danışmalısın?

Bir öğünü az yemesi veya bazı günler iştahının değişmesi tek başına bir beslenme problemi olduğunu göstermez.

Ancak uzun süre çok az yiyor gibi görünüyorsa, büyümesiyle ilgili kaygın varsa veya öğünler sürekli belirgin bir mücadele hâline geldiyse doktoruyla konuşabilirsin.

Özellikle:

kilo alımı veya büyümesi konusunda kaygın varsa, - daha önce rahat yediği gıdaları belirgin biçimde ve kalıcı olarak reddetmeye başladıysa, - yemek yerken sık öksürme, öğürme veya yutma güçlüğü görüyorsan, - öğünlerde belirgin ağrı veya rahatsızlık düşündüren davranışlar varsa, - kusma, ishal veya başka hastalık belirtileri beslenmesini belirgin biçimde etkiliyorsa

bunları doktoruna anlat.

Nefes alamama, morarma veya yiyeceğin hava yolunu tamamen tıkadığını düşündüren bir durum ise rutin beslenme değerlendirmesi değildir; acil yardım gerektirir.