10 Aylık Bebek Gelişimi: Günlük Beceriler ve Birlikte Oynayabileceğin Oyunlar

Hareket ve el becerileri günlük yaşamda nasıl görünür?

Bebeğin otururken bir oyuncağa uzanabilir, onu diğer eline geçirebilir veya iki nesneyi birbirine vurabilir. Oyuncağı incelemek için çevirip bırakması da keşfin bir parçasıdır. Daha küçük nesneleri başparmak ve işaret parmağıyla tutma becerisi bu aylarda gelişmeye başlayabilir; bunu onuncu ayın zorunlu hedefi olarak düşünme. Denemesi için küçük parçalar verme: ağzına götürebileceği nesnelerin güvenliği önceliklidir.

Yer değiştirme biçimleri de farklı olabilir. Bazı bebekler elleri ve dizleri üzerinde emeklerken bazıları karın üzerinde veya oturarak ilerler. Önemli olan yalnızca hareketin adı değil, bedeninin iki tarafını nasıl kullandığı ve çevresine ulaşma çabasıdır. Bebeğin tutunarak kalkıyorsa henüz geri oturmayı aynı rahatlıkla yapamayabilir. Yakınında kalıp ihtiyaç duyduğunda yardım edebilirsin; tekerlekli yürüteç kullanma.

Örneğin yerde otururken oyuncağına uzanması için hemen eline vermeden kısa bir fırsat tanıyabilirsin. Oyuncağı ancak biraz çabayla ulaşabileceği yakına koy; uzun süre erişemediği bir nesneyle onu zorlamana gerek yok.

Sesler ve yakınlık kurma nasıl gelişir?

“Bababa” veya “mamama” gibi hece dizileri duyabilirsin. Bunlar tek başına seni anlamlı bir sözcükle çağırdığı anlamına gelmez. Anlamlı bir ad kullanma, sesin belirli kişiye yönelmesiyle ayrılır; her 10 aylık bebeğin bunu yapması beklenmez.

Bebeğin adına dönerek, yüz ifadeleriyle veya kucağa gelmek için kollarını uzatarak da iletişim kurar. Ses çıkardığında cevap verip yeniden ses çıkarmasına fırsat tanıyabilirsin. Örneğin bezini değiştirirken “Şimdi çorabını giydiriyorum” demen, konuşmayı günlük bir ortak deneyime bağlar.

Tanımadığı birine karşı çekingenleşmesi veya sen uzaklaşınca tepki vermesi de görülebilir. Yeni kişiye hemen gitmesini zorlamak yerine yanında kalıp alışması için zaman tanıyabilirsin.

10 aylık bebeğinle hangi oyunları oynayabilirsin?

Bebeğinin bir nesneyi tekrar tekrar düşürmesi, yuvarlaması veya kaba vurması, nesnelerin nasıl davrandığını öğrenme yollarındandır. Kısa bir oyunu yeniden istemesi için sürekli yeni oyuncak alman gerekmez.

Kaybolan oyuncağı bulma: Büyük, güvenli bir oyuncağın bir kısmını senin elindeki bezle ört. Aramasına fırsat ver; zorlanırsa biraz daha görünür bırak. Amaç gizleneni aramayı denemesi, her seferinde bulması değildir.

Kaptan çıkarma: Keskin kenarı ve ayrılabilir küçük parçası olmayan bir kaba büyük oyuncaklar koy. Önce çıkarıp incelemesine izin ver. Kaba geri koymayı sen gösterebilirsin; hemen tekrar etmesini bekleme.

Yuvarlananı izleme: Büyük bir topu yerde yavaşça yuvarla. Bakmasını, uzanmasını veya hareket ederek takip etmesini gözle. Topu sana geri vermesi şart değildir.

Resimlere birlikte bakma: Kalın sayfalı bir kitapta ilgilendiği resmi adlandır. Sayfayı çevirmek veya aynı resimde kalmak isteyebilir. Kitabı baştan sona bitirmek yerine ilgisini takip edebilirsin.

Oyun boyunca yanında kal. Küçük parçaları, düğme pilleri ve para gibi nesneleri erişimden kaldır; tutunabileceği mobilyaları sabitle.

Ne zaman doktorunla görüşmelisin?

10 aylıkken hâlâ desteksiz oturamıyorsa, bedeninin bir tarafını belirgin biçimde daha az kullanıyorsa veya hareketleriyle ilgili kaygın varsa doktoruyla görüş. Adına tepki vermemesi, farklı heceler çıkarmaması ya da çevreyle iletişimine ilişkin kaygın olması da değerlendirme için paylaşılmalıdır. Tek bir davranış tanı koydurmaz; ancak “her bebeğin zamanı farklı” diyerek kaygını ertelemek de gerekmez.

Önceden yaptığı bir hareketi, sesi veya iletişim davranışını artık yapmıyorsa değerlendirme iste. Doktoruna günlük örnekler anlatabilir, uygun bir anın kısa videosunu gösterebilirsin. Erken doğduysa gelişim beklentilerinin hangi yaşa göre değerlendirileceğini de sor.