13–18 Aylık Çocukta Ağız ve Diş Bakımı Nasıl Olmalı?

Diş fırçalamaya ne zaman başlanmalı?

Diş bakımı ilk diş görünür görünmez başlar. 13–18 aylık dönemde çoğu çocuğun birden fazla dişi vardır ve fırçalama artık sabah-akşam rutinin doğal bir parçası olmalıdır.

AAP/HealthyChildren, ilk dişten itibaren günde iki kez fırçalamayı önerir. Bu yaşta amaç yalnız yiyecek artıklarını temizlemek değil, düzenli ağız bakım alışkanlığını da yerleştirmektir.

Ne kadar diş macunu kullanılmalı?

3 yaş altındaki çocuklar için önerilen miktar pirinç tanesi büyüklüğünde çok küçük bir florürlü diş macunu sürüntüsüdür.

Bu yaşta çocuk henüz tükürmeyi iyi bilmiyor olabilir. Macunun çok az kullanılmasının nedeni de budur.

Fırçanın üzerine çok fazla macun koymak daha iyi temizlik sağlamaz; küçük miktar yeterlidir.

Florür neden önemli?

Florür diş minesini güçlendirmeye ve çürük riskini azaltmaya yardımcı olur. AAP/HealthyChildren, ilk dişten itibaren yaşa uygun miktarda florürlü diş macunu kullanımını destekler.

Çocuğun içme suyundaki florür düzeyi ve ülkeye özgü uygulamalar farklı olabilir. Bu nedenle florür takviyesi gibi ayrı ürünler ancak çocuk doktoru veya diş hekimi tarafından gerekli görülürse kullanılmalıdır.

Evde kendi kendine florür damlası veya tablet başlamak uygun değildir.

Fırçayı çocuk mu tutmalı, yetişkin mi?

Çocuk fırçayı tutmak, çiğnemek veya kendi dişlerini fırçalamayı denemek isteyebilir. Bu gelişim açısından olumlu bir deneyimdir.

Ancak 13–18 aylık bir çocuk tüm diş yüzeylerini yeterince temizleyecek el becerisine sahip değildir. Bu yüzden denemesine izin verilebilir ama son temizliği yetişkin yapmalıdır.

Kısa, sakin ve günlük tekrar edilen bir rutin uzun mücadelelerden daha sürdürülebilir olabilir.

Gece sütü ve biberon dişleri etkiler mi?

Dişler çıktıktan sonra süt veya şeker içeren içeceklerin dişlerle uzun süre temas etmesi çürük riskini artırabilir.

Uykuya biberonla dalma veya gece boyunca ağzında sütlü biberon kalması bu nedenle uygun değildir. Son beslenmeden sonra dişleri fırçalamak ve ardından su dışında bir şey vermemek ağız sağlığı açısından daha koruyucudur.

Emzirmenin bırakılması ise ayrı bir konudur; ağız bakım rutini emzirme devam ederken de sürdürülebilir.

İlk diş hekimi ziyareti ne zaman olmalı?

AAP ve pediatrik diş hekimliği rehberleri ilk diş hekimi ziyaretinin ilk diş çıktıktan sonra ve en geç ilk doğum gününe kadar yapılmasını önerir.

13–18 aylık çocuk daha önce diş hekimine gitmediyse bu ziyaret artık planlanabilir.

İlk kontrol yalnız çürük aramak için değildir; fırçalama, florür, beslenme ve travma riskleri konusunda aileye rehberlik de sağlar.

Diş çıkarma döneminde neler normal olabilir?

Diş çıkarırken diş etinde hassasiyet, salya artışı, ısırma isteği ve kısa süreli huzursuzluk görülebilir.

Ancak yüksek ateş, belirgin ishal, sürekli kusma veya genel durumda belirgin bozulma otomatik olarak diş çıkarmaya bağlanmamalıdır.

Bu tür belirtiler varsa çocuğun başka bir hastalığı olabileceği düşünülerek sağlık profesyoneliyle görüşmek daha uygundur.

Ne zaman diş hekimi veya çocuk doktoruna başvurulmalı?

Dişte beyaz-kahverengi leke, çukurlaşma, kırık, belirgin şişlik, kötü kokulu akıntı veya diş çevresinde sürekli ağrı varsa diş hekimi değerlendirmesi gerekir.

Düşme sonrası dişte yer değiştirme, kırılma veya ağız içinde ciddi kanama varsa da gecikmeden diş hekimiyle görüşülmelidir.

Yüksek ateş, ishal veya genel durumda bozulma varsa bunu yalnız diş çıkarmaya bağlamadan çocuk doktorundan destek almak daha güvenlidir.