24 Aylık Çocuk Doktor Kontrolünde Neler Değerlendirilir?

24 ay kontrolü yalnız boy ve kilo ölçümü değildir

AAP’nin 2 yaş kontrolü rehberinde ziyaret; tam fizik muayene, ebeveynin sağlık ve davranışla ilgili kaygılarının konuşulması, dil gelişiminin ve diğer gelişim alanlarının gözden geçirilmesiyle birlikte ele alınır.

Bu nedenle doktorun yalnız çocuğa bakması değil, senin günlük yaşamdan verdiğin örnekler de önemlidir. Konuşma, oyun, hareket, uyku, yemek ve davranışla ilgili merak ettiğin noktaları önceden not etmek görüşmeyi daha verimli hale getirebilir.

Büyüme ve fiziksel sağlık nasıl değerlendirilir?

Rutin çocuk sağlığı ziyaretlerinde büyüme seyri zaman içinde izlenir ve fizik muayene yapılır. Tek bir boy veya kilo sayısından çok, ölçümlerin zaman içindeki gidişi önemlidir.

AAP’nin 24 ay kontrolü rehberi baştan ayağa fizik muayenenin yanı sıra çocuğun risk durumuna göre kurşun maruziyeti, kansızlık, tüberküloz, işitme, görme ve başka sağlık başlıklarının da değerlendirmeye girebileceğini belirtiyor. Bu taramaların ayrıntıları ülkeye ve bireysel risklere göre değişebilir.

Gelişim gözlemi ve profesyonel tarama nasıl ayrılır?

Doktor, çocuğun nasıl iletişim kurduğunu, oyun oynadığını, hareket ettiğini ve problem çözdüğünü günlük yaşam örnekleri üzerinden değerlendirebilir. AAP, bu ziyarette sosyal-duygusal gelişim, dil ve bilişsel beceriler hakkında sorular sorulabileceğini belirtiyor.

CDC’nin 2 yaş gelişim örnekleri arasında en az iki kelimeyi birlikte kullanma, kitapta istenen resmi gösterme, en az iki vücut bölümünü gösterme, topa vurma, koşma, birkaç basamak yürüme ve kaşıkla yeme gibi beceriler yer alır. Bunlar tanı ölçütü değil, görüşmeyi destekleyen gelişim örnekleridir.

CDC’nin gelişim kontrol listesi ebeveynin gözlemlerini düzenlemesi ve doktorla konuşacağı konuları hatırlaması için yararlıdır. Ancak standardize gelişim taramasının veya klinik değerlendirmenin yerine geçmez.

AAP genel gelişim için standardize taramayı rutin olarak 9, 18 ve 30 aylık ziyaretlerde önerir; bunun yanında her rutin kontrolde gelişimsel izlem devam eder. Ebeveyn veya doktor herhangi bir zamanda kaygı duyarsa ek tarama daha erken de yapılabilir.

24 ayda otizm taraması neden yapılır?

AAP, tüm çocukların 18 ve 24 aylık rutin kontrollerinde otizm açısından standart bir tarama aracıyla değerlendirilmesini öneriyor. Bu tarama yalnız belirgin belirti gösteren çocuklara yapılmaz.

Tarama sonucu tek başına otizm tanısı koymaz. Ama daha ayrıntılı değerlendirme veya erken destekten yararlanabilecek çocukların belirlenmesine yardımcı olabilir.

Beslenme ve ağız sağlığı da konuşulur

AAP’nin 2 yaş kontrol rehberinde aileye çocuğun ne içtiği, ne tür yiyecekler yediği, aile öğünleri, seçici yeme ve bardak kullanımı gibi sorular yöneltilebileceği belirtiliyor.

Diş hekimi takibi yoksa ağız sağlığı da gündeme gelebilir. Bazı sağlık sistemlerinde diş hekimi takibi olmayan çocuklara florür verniği gibi koruyucu uygulamalar değerlendirilebilir; bu uygulamalar ülke ve sağlık sistemine göre değişebilir.

Uyku, davranış ve tuvalet eğitimi soruları da normaldir

İki yaş civarında uyku güçlükleri, öfke nöbetleri, sınır koyma, ekran kullanımı ve tuvalet eğitimi ailelerin sık sorduğu konular arasındadır. Bunları rutin kontrolde gündeme getirmek için bir sorun çıkmasını beklemek gerekmez.

Tuvalet eğitimi için yalnız yaşa bakılmaz; çocuğun fiziksel, bilişsel ve iletişimsel hazır oluşu da önemlidir. İki yaşını doldurması tek başına hazır olduğu anlamına gelmez.

Güvenlik başlıkları neden yeniden sorulur?

24 aya yaklaşan çocuk daha hızlı hareket eder, tırmanır ve çevreye daha bağımsız ulaşır. Bu nedenle su güvenliği, araç koltuğu, evde zehirlenme riski, mobilya devrilmesi ve oyun alanı güvenliği yeniden gözden geçirilebilir.

AAP ayrıca aileye evde sigara maruziyeti, havuz erişimi ve evin genel olarak güvenli hissedilip hissedilmediği gibi sorular da yöneltilebileceğini belirtiyor.

Ne zaman 24 ay kontrolünü beklememelisin?

Daha önce kullandığı bir kelimeyi, jesti, sosyal davranışı veya motor beceriyi kaybetmesi halinde rutin kontrol tarihini beklemek doğru değildir. CDC, kazanılmış beceri kaybında erken değerlendirme önerir.

Ayrıca çocuğunun nasıl konuştuğu, oynadığı, öğrendiği, hareket ettiği veya çevresine nasıl tepki verdiği konusunda belirgin bir kaygın varsa çocuk doktoruyla daha erken görüşebilirsin.