İçeriğe geç

9 Aylık Bebek Neden İki Oyuncağı Birbirine Vurur?

Önce içini rahatlatan kısa cevap

Dokuz aylık bebeğin iki oyuncağı birbirine vurması, çıkardığı sesi ve kendi hareketinin sonucunu keşfetmesinin bir yolu olabilir. CDC bu davranışı dokuz aylık dönemin bilişsel gelişim basamakları arasında gösterir; ancak tek başına bir gelişim testi değildir.

Bu yazıda · 12 bölüm

Aklında kalsın

  • İki nesneyi birbirine vurma, CDC’nin dokuzuncu ay için tanımladığı bilişsel gelişim örneklerindendir.
  • Bebekler hareketin ses çıkarma gibi sonuçlarını deneyimlemek ve iki ellerini birlikte kullanmak için bunu tekrarlayabilir.
  • Oyuncaklar büyük, hafif, sağlam ve yaşa uygun olmalı; küçük parça, düğme pil ve gevşek mıknatıs bulunmamalıdır.
  • Tek bir davranış gelişimi değerlendirmek için yeterli değildir; beceri kaybı veya başka gelişim kaygıları sağlık uzmanıyla görüşülmelidir.

İki oyuncağı birbirine vurmak ne anlatır?

Bebeğin bir elindeki bloğu diğer elindeki bloğa vurduğunu, çıkan sesi duyunca durup yeniden denediğini hayal et. Senin için küçük bir hareket olan bu oyun, onun için elleriyle çevresinde değişiklik oluşturmanın bir yolu olabilir. CDC, iki nesneyi birbirine vurmayı dokuzuncu ayda pek çok bebeğin gösterdiği bilişsel gelişim basamakları arasında sayıyor.

Bu davranış bir zekâ puanı, üstün gelişim kanıtı ya da tek başına gelişim taraması değildir. Önemli olan bebeğinin zaman içinde nesnelerle nasıl etkileşim kurduğunu, sesleri nasıl keşfettiğini ve başka becerileri nasıl geliştirdiğini de görmektir.

Ses çıkarmak neden bu kadar ilgi çekici?

İki parçayı birbirine vurduğunda bir ses duyulur. Bebeğin elini durdurduğunda sesin de kesildiğini, yeniden vurunca tekrar duyulduğunu deneyimleyebilir. Hareketi art arda yinelemesi bu bağlantıyı keşfetme isteğiyle ilişkili olabilir.

Oyuncakların sesleri de birbirinden farklıdır: yumuşak bir parça daha sessiz, sağlam bir plastik blok daha tok ses çıkarabilir. Sesin değişmesi yeni bir denemeyi çekici kılabilir. Yalnızca ses çıkarmak için durmadan vurması, tek başına saldırganlık veya öfke göstergesi değildir.

Bu oyunda iki el nasıl birlikte çalışır?

Bebeğin iki elinde birer nesne tutması, onları bedeninin önünde buluşturması ve tekrar ayırması gerekir. Bu sırada tutma, el değiştirme, kol hareketlerini ayarlama ve gözleriyle nesneleri izleme bir araya gelir. CDC’nin dokuz aylık listesinde nesneyi bir elden diğerine geçirme de ayrı bir hareket becerisi olarak bulunur.

Bebeğin bazen yalnızca bir oyuncağı sallaması, bazen iki oyuncağı farklı biçimlerde kullanması mümkündür. Her denemede aynı kuvveti ve aynı hareketi göstermesini beklemek gerekmez.

Dokuz aylık her bebek bu oyunu yapar mı?

CDC’nin gelişim basamakları, ilgili yaşa ulaşmış bebeklerin büyük çoğunluğunda —en az yüzde 75’inde— görülen davranışları anlatır. Bu nedenle iki nesneyi birbirine vurmak dokuzuncu ay için yararlı bir gözlem örneğidir; bebeğin gelişimi hakkında tek başına kesin karar verdirmez.

İki oyuncağı çarpıştırmak yerine onları ayrı ayrı inceleyen, ağzına götüren veya elden ele geçiren bir bebek görebilirsin. Henüz göstermediği bir hareket için tek bir günde endişeye kapılmak yerine diğer oyun ve iletişim becerileriyle birlikte çocuk sağlığı izlemlerinde değerlendirme yaptırmak daha anlamlıdır.

Hangi oyuncaklarla denemek daha güvenlidir?

İki büyük, hafif, kırılmayan ve yaşına uygun oyuncak seçebilirsin. Bebekler nesneleri ağzıyla da keşfettiği için kopabilen küçük parçalar, sivri kenarlar, gevşek mıknatıslar ve düğme piller içeren ürünler uygun değildir. Oyuncağın üzerindeki yaş uyarısını ve ürünün sağlamlığını kontrol etmek önemlidir.

Ağır metal mutfak gereçlerini ya da sert kenarlı eşyaları oyun için vermek yerine avuç içinde rahat tutulan, temizliği kolay oyuncakları tercih et. Oyuncağı yere veya masaya vururken yanında bulun; başına, yüzüne ya da başka birine çarpmasına neden olabilecek eşyaları uzaklaştır.

Bebeğin hareketi tekrar tekrar yaparsa ne düşünmelisin?

Bebeğin bazen aynı iki parçayı defalarca tokuşturabilir. Yetişkin gözüyle birbirinin aynısı gibi görünen denemelerde, onun duyduğu ses, hareketin hızı ya da parçaların temas biçimi değişebilir. Bir hareketin tekrarlanması bu yaşta oyun ve keşfin parçası olabilir.

Yine de gelişimi tek bir tekrar davranışına indirgememek gerekir. Bebeğin yüzüne bakman, sesine karşılık vermen, ona nesne uzatman ve karşılıklı oyuna davet etmen bu anı daha zengin bir etkileşime çevirebilir.

Bugün ne yapabilirsin?

  1. 1
    Yere güvenli bir oyun örtüsü serip iki büyük, hafif bloğu bebeğinin erişebileceği yere bırak.

    Önce birini eline alıp diğerine hafifçe dokundurabilir, çıkan sesi kısa sözlerle anlatabilirsin: “Tak! Ses çıktı.” Sonra oyuncakları ona sunup denemesini izleyebilirsin.

  2. 2
    Sen bir kez gösterdikten sonra bebeğinin hareketi aynen taklit etmesi gerekmez.

    Bir nesneyi seçerse onunla oynayabilir; ilgisini kaybederse oyunu bitirebilirsiniz. Daha sonra iki farklı yüzeydeki sesi karşılaştırabilir veya oyuncakları sırayla birbirinize uzatabilirsiniz.

Oyuncakları vurmakla fırlatmak aynı şey mi?

İki nesneyi çarpıştırmak ve bir nesneyi elinden bırakmak farklı hareketlerdir; her ikisi de çevreyle etkileşimin bir parçası olabilir. Bebeğinin kaşığı düşürüp nereye gittiğine bakması da CDC’nin dokuz aylık bilişsel gelişim örneklerinden biridir.

Ama bütün bu oyunlar sırasında güvenlik sınırları aynıdır: kırılabilir parçalar, küçük nesneler ve ağza kaçabilecek eşyalar ulaşılabilir yerde olmamalıdır. Eşyaları vurmaktan hoşlanmasını bir davranış sorunu diye etiketlemek yerine güvenli alternatiflerle yönlendirebilirsin.

Ne zaman gelişim değerlendirmesi istemelisin?

Dokuzuncu ayda bu oyunu hiç denememesi tek başına tanı koydurmaz. Bununla birlikte ellerinden birini belirgin biçimde daha az kullanması, nesneleri tutmakta sürekli zorlanması, çevreyle etkileşim konusunda başka kaygılar bulunması ya da önceden kazandığı becerileri kaybetmesi durumunda çocuk doktoruyla görüşmek uygun olur.

CDC, ebeveynlerin gelişimle ilgili kaygılarını bekletmeden sağlık uzmanıyla paylaşmasını ve önerilen gelişim taramalarını yaptırmasını tavsiye eder. Gerekirse bebeğin bütün gelişim alanlarını ele alan değerlendirme planlanabilir.

Ne zaman destek almalısın?

Aşağıdaki yönlendirmeler belirtilerin aciliyetine göre değişir. Acil bulgularda beklemeden yardım al; diğer kaygılarını bebeğini takip eden uzmanla paylaş.

  • Daha önce yaptığı hareket veya iletişim becerilerinde belirgin kayıp
  • Bir elini sürekli çok az kullanma ya da nesneleri tutmada belirgin ve kalıcı güçlük
  • Birden fazla gelişim alanında aileyi kaygılandıran belirgin farklılıklar

Bu rehberi hazırlarken yararlandığımız kaynaklar

  1. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) — Milestones by 9 Months
  2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) — CDC – Milestones In Action: By 9 Months
  3. American Academy of Pediatrics / HealthyChildren.org — HealthyChildren – How to Buy Safe Toys
  4. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) — 9 Month Online Milestone Checklist

Son kaynak kontrolü:

Luluna, annelik ve bebeklik yolculuğunda güvenilir bilgi sunar; tanı koymaz ve doktorunun yerini almaz. Sağlıkla ilgili bir kaygın varsa çocuğunu takip eden uzmana danış.