7–9 Aylık Bebek Ne Zaman Kaşık Kullanmaya Başlar?

Kaşıkla yemek yemeyi öğrenmek nasıl başlar?

Yedi ile dokuz ay arasında bebeğin kaşığa uzanması, sapını kavraması ya da kaşığı ağzına götürmeye çalışması şaşırtıcı değildir. Fakat bunlar, yiyeceği kendi başına kaşığa alıp dökmeden yemesiyle aynı beceri değildir. Kaşığı henüz yalnızca inceliyor olması bile yemekle tanışmanın bir parçasıdır.

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), bebeklerin yaklaşık 10–12 ayda kaşığı kendi başlarına kullanmaya başlayabildiğini; sonrasında da giderek ustalaştıklarını belirtir. Dolayısıyla dokuzuncu ayın sonunda kendi yemeğini kaşıklayamamak gelişimde tek başına bir sorun göstermez.

7, 8 ve 9 ayda neler görebilirsin?

Yedinci ayda bebeğin, kaşığı sen uzattığında eliyle yakalamaya çalışabilir. Kaşığın ters tarafını ağzına götürmesi veya sapıyla oynaması, işlevini henüz öğrenmekte olduğunu düşündürür. Bu davranışların belirli bir ayda başlaması zorunlu değildir.

Sekizinci ya da dokuzuncu ayda bazı bebekler senin yiyecekle doldurduğun kaşığı tutup ağızlarına yöneltebilir. Bazıları ise kaşığı eline alıp masaya vurmayı tercih eder. Buradaki ayrım, deneme yapabilmekle bunu her lokmada bağımsız ve düzenli biçimde başarabilmektir.

Bir öğünde başarılı görünen deneme, sonraki öğünde tekrarlanmayabilir. Açlık, yorgunluk, yiyeceğin dokusu ve bebeğin o anki ilgisi deneyimi değiştirebilir.

Kaşığı tutmak neden kaşıkla beslenmekten farklıdır?

Kaşığı tutmak için bebeğin elini uzatması ve sapı kavraması gerekir. Kaşığa yiyecek doldurmak ve onu doğru açıyla ağza götürmek ise el, göz ve ağız hareketlerinin daha karmaşık biçimde birlikte çalışmasını ister. Bu nedenle tutmak önce, dökmeden yemek daha sonra gelişebilir.

Kaşıktaki yoğurdun masaya dökülmesi, bebeğin yemekle ilgilenmediği anlamına gelmez. Bir kaşığı ağza götürürken sapını ters çevirmesi ya da yiyeceğin bir kısmını düşürmesi bu denemelerin beklenebilir sonucudur.

İlk denemelerde nasıl bir kaşık kullanabilirsin?

Bebeğin ağzına uygun küçük başlı, pürüzsüz kenarlı ve kolay kavranan bir kaşık seçmek işini kolaylaştırabilir. Kaşığın sağlam olması, parçalarının ayrılmaması ve kullanım sırasında bebeğin gözetilmesi önemlidir. Keskin veya hasarlı gereçleri kullanma.

Başlangıçta kaşığın içine az miktarda, bebeğin alışık olduğu uygun kıvamda bir yiyecek koyabilirsin. Örneğin sade yoğurt ya da ezilmiş bir sebze, kaşığın ağızla buluşmasını denemeye fırsat verir. Amaç belli miktarı bitirmek değil, güvenli biçimde deneyim kazanmaktır.

Sen beslerken bebeğin de kaşık kullanabilir mi?

Elbette. Bir kaşığı senin, diğerini bebeğinin tutması iyi bir ara yol olabilir. Sen ihtiyacı oldukça beslemeye yardımcı olurken bebeğin kendi kaşığını keşfeder. Bazı ailelerde dönüşümlü kaşık kullanmak işe yarar; tek bir beslenme yöntemi seçmek zorunda değilsin.

Kaşığı bebeğin ağzına zorla sokmak yerine ağzını açmasına fırsat tanı. Kaşığı itmesi, başını çevirmesi ya da ağzını kapatması, o anda devam etmek istemediğini gösterebilir. Onun kararına alan açmak öğünün gerginleşmesini önlemeye yardımcı olur.

Kaşık öğrenirken yiyeceğin dokusu ve oturuş neden önemli?

Kaşık denemelerinde yiyeceklerin bebeğin gelişimine uygun hazırlanması gerekir. Ek gıdaya alıştıkça yalnızca tamamen pürüzsüz pürelerde kalmak yerine, güvenle yönetebildiği ezilmiş ve yumuşak dokulara da fırsat verilebilir. Yeni dokuları denerken acele etmemek önemlidir.

Bebeğini yemek sırasında dik ve dengeli oturabileceği, yaşına uygun bir beslenme sandalyesinde kemeri takılı olarak tut; yanında bir yetişkin bulunsun. Yemek yerken yatırma, hareket hâlinde besleme ya da yalnız bırakma. Yiyecek türü ve kesimi de boğulma riskini etkileyebilir.

Kaşığı yere atıyorsa veya hiç istemiyorsa ne anlama gelir?

Kaşığı yere bırakmak ya da masaya vurmak, bazen nesnelerin nasıl hareket ettiğini keşfetmenin bir yoludur. Bazen de bebek yorulmuştur veya öğünün bitmesini istiyordur. Tek bir hareketi 'inat' ya da 'kaşık sevmemek' olarak yorumlamana gerek yok.

Kaşığı istemiyorsa ona yiyeceğe parmaklarıyla dokunabileceği güvenli fırsatlar sunabilirsin. Parmakla beslenme ile kaşıkla yardım almak birbirini dışlamaz. Her öğünü yeni bir beceri sınavına çevirmeden, yemeğin ortak bir aile etkinliği olarak kalmasına öncelik verebilirsin.

Hangi durumlarda destek istemek iyi olur?

Kaşıkla bağımsız yememek tek başına 7–9 ay için bir alarm işareti değildir. Ancak bebeğin baş ve gövde kontrolü, nesnelere uzanması, yiyeceği ağzına götürmesi veya yutması hakkında genel bir endişen varsa bunu çocuk doktorunla konuşabilirsin.

Beslenirken tekrar tekrar öksürme, belirgin yutma güçlüğü, sık boğulur gibi olma, beslenmenin sürekli zorlaşması veya büyümenin etkilenmesi ayrıca değerlendirilmelidir. Nefes alamama, ses çıkaramama ya da morarma ise acildir; derhal 112'yi ara. Kaybolmuş bir beceri de geciktirmeden değerlendirilmelidir.