Önce içini rahatlatan kısa cevap
7–9 aylık bebeğinle ce-ee, resimli kitap bakma, ses taklidi, yerde uzanma ve büyük oyuncakları kaptan çıkarma gibi basit oyunlar oynayabilirsin. Oyunları bebeğinin ilgisine ve hareket becerilerine göre seçmek, belirli bir başarı beklemekten daha yararlıdır.
Bu yazıda · 12 bölüm
Aklında kalsın
- Oyun seçerken bebeğinin ilgisini ve o anki becerilerini takip et.
- Yerde hareket, oyuncak aktarma, ses taklidi ve birlikte kitap bakma farklı keşif fırsatları sunar.
- Emekleme veya nesne bulma gibi davranışları sınava dönüştürme.
- Küçük parçaları uzak tut ve yüksek yüzeylerde yalnız bırakma.
7–9 ayda oyun neden değişir?
Bebeğin artık nesneleri yalnızca seyretmekle yetinmeyebilir. Onları eline almak, bir elinden diğerine geçirmek, yere bırakmak, birbirine vurmak veya çıkardığı sesi yeniden duymak isteyebilir. Bu merak, günlük oyunlara yön verir.
CDC’nin altı ve dokuz aylık gelişim rehberleri farklı becerilere işaret eder: altıncı ayda istenen oyuncağa uzanma, dokuzuncu ayda iki nesneyi birbirine vurma ve nesneyi bir elden diğerine geçirme örnekleri bulunur. Bunlar her gün yapılması gereken ödevler değil, oyun seçerken yararlanabileceğin gözlemlerdir.
Yerde uzanma ve yakalama oyunu
Yere temiz, sert ve güvenli bir oyun örtüsü ser. Bebeğin erişebileceği uzaklığa yumuşak bir top veya kolay kavranan büyük bir oyuncak yerleştir. Uzandığında oyuncağa dokunmasına, tutmasına, sonra yeniden keşfetmesine fırsat ver.
Henüz tek başına oturamıyorsa onu oturmaya zorlamak yerine rahat ettiği konumdan başla. Oyuncağı sürekli uzaklaştırıp bebeği yormak yerine, çabasına uygun bir mesafe seç. Amaç emeklemeyi hızlandırmak değil, özgürce hareket edebileceği güvenli bir alan sunmaktır.
Bir elden diğerine geçirme ve kutu oyunu
Bebeğine iki elle tutulabilecek hafif bir oyuncak ver. Bir elinden diğerine geçirip geçirmediğine bak; geçirmiyorsa oyuncağı birlikte tutup incelemen yeterli. Dokuzuncu aya doğru bu aktarımın belirginleşmesi görülebilir.
Geniş ağızlı, devrilmeyen bir kaba büyük oyuncakları koyup birlikte çıkarabilirsin. Önce sen çıkar, ardından onun denemesine fırsat tanı. Oyuncakları kaba geri koymayı henüz yapamaması oyunun işe yaramadığı anlamına gelmez.
Sesleri taklit etme ve ritim oyunu
Bebeğin “ba”, “ma” gibi bir ses çıkardığında ona bakıp aynı sesi tekrarla. Ardından dur ve cevap vermesi için alan bırak. Konuşma sırası hissi, bir sözcük öğretmeye çalışmaktan daha kıymetli bir etkileşim olabilir.
Büyük ve sağlam iki oyuncağı hafifçe birbirine vurarak ses çıkar. O isterse denesin. Farklı sesleri dinleyin; çok yüksek ses çıkaran oyuncakları kulağına yaklaştırma. CDC, dokuz aylık gelişim örnekleri arasında iki nesneyi birbirine vurmayı da sayar.
Ce-ee ve saklanan oyuncağı bulma
Ellerinle yüzünü bir an kapatıp gülümseyerek aç: “Ce-ee!” Bebeğin ilgisini koruyorsa oyunu tekrar edebilirsin. Yüzünü kapatmandan rahatsız olursa hemen daha basit bir oyuna geç.
Sevdiği büyük bir oyuncağı gözünün önünde bir bezin altına kısmen sakla; görünen kısmını birlikte bulmaya çalışın. Daha sonra kendisi aramayı deneyebilir. Dokuz aylık gelişim örneklerinden biri görüşten kaybolan nesneyi aramaktır; her denemede bulması beklenmez.
Kitaplara birlikte bakma
Kalın, yırtılması zor sayfalı bir resimli kitabı aç. “Bak, kedi!”, “Top nerede?” gibi kısa cümlelerle resimleri göster. Sayfayı bebeğin çevirmesine veya resme dokunmasına izin verebilirsin.
Hikâyeyi baştan sona okumak zorunda değilsin. Bebeğin bir resme tekrar dönmek isterse aynı resmi yeniden anlat. İlgisi bitince kitabı kapatmak, birlikte okumayı olumlu bir deneyim olarak bırakır.
Ev eşyalarıyla keşif
Kırılmayan geniş bir plastik kap, sağlam bir silikon kaşık veya büyük, tek parça bir oyuncak yeni deneyimler sunabilir. Kabı ters çevirmeyi, hafifçe vurmayı veya içindeki nesneyi çıkarmayı birlikte deneyin.
Oyun için pahalı ve çok sayıda oyuncak gerekmez. Önemli olan yetişkinin yanında bulunması, nesnenin güvenli olması ve bebeğin neye ilgi gösterdiğinin fark edilmesidir.
Bugün ne yapabilirsin?
- 1Bebeğinin dinlenmiş ve ilgili olduğu bir anda yere oturup önüne iki büyük oyuncak koy.
Önce hangi nesneye uzandığını izle; ardından onun seçtiği oyuncakla bir karşılıklı oyun başlat. Örneğin topu yavaşça yuvarla, sana bakarsa gülümse ve bir kez daha dene.
- 2Daha sonra bir kitap resmi gösterip sesini taklit edebilirsin.
Birkaç dakika sonra başka yöne dönüyor, huzursuzlanıyor veya kucağına gelmek istiyorsa oyunu bitir. Her gün aynı oyunları oynamak da gayet uygundur; çeşitlilik kadar tanıdıklık da bebeğe keyif verebilir.
Oyun alanında güvenlik ve ne zaman destek istenir?
Boğulma tehlikesi taşıyan küçük parçaları, düğme pilleri, mıknatısları ve kopabilecek oyuncak parçalarını erişimden uzak tut. Oyuncakların yaş önerisini ve hasar durumunu kontrol et. Oyun sırasında bebeğini yüksek bir yüzeyde yalnız bırakma; hareket becerileri beklenmedik biçimde değişebilir.
Bir beceriyi henüz göstermemesi tek başına gelişim sorunu olduğu anlamına gelmez. Ancak daha önce yaptığı becerileri kaybediyorsa, bir tarafını belirgin biçimde daha az kullanıyorsa veya gelişimi hakkında süregelen endişen varsa çocuk sağlığı uzmanıyla görüş. CDC gelişim listeleri, profesyonel gelişim taramasının yerine geçmez.
Ne zaman destek almalısın?
Aşağıdaki yönlendirmeler belirtilerin aciliyetine göre değişir. Acil bulgularda beklemeden yardım al; diğer kaygılarını bebeğini takip eden uzmanla paylaş.
- Önceden kazanılmış bir gelişim becerisinin kaybolması
- Kol veya bacaklardan birini sürekli belirgin biçimde daha az kullanma
- Gelişimle ilgili devam eden ebeveyn kaygısı
Bu rehberi hazırlarken yararlandığımız kaynaklar
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC) — Milestones by 9 Months
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC) — CDC – Milestones In Action: By 9 Months
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC) — Milestones by 6 Months
Son kaynak kontrolü:
Luluna, annelik ve bebeklik yolculuğunda güvenilir bilgi sunar; tanı koymaz ve doktorunun yerini almaz. Sağlıkla ilgili bir kaygın varsa çocuğunu takip eden uzmana danış.
