İçeriğe geç

7–9 Aylık Bebek İçin Ce-ee ve Saklama Oyunları Neden Önemli?

Önce içini rahatlatan kısa cevap

Ce-ee ve saklama oyunları, 7–9 aylık bebeğinin seninle karşılıklı iletişim kurmasına ve gözden kaybolan insanların ya da oyuncakların yeniden ortaya çıkabileceğini keşfetmesine yardımcı olabilir. Kısa, eğlenceli ve güvenli oyunlar yeterlidir; bir nesneyi bulamaması tek başına gelişim geriliği anlamına gelmez.

Bu yazıda · 12 bölüm

Aklında kalsın

  • Ce-ee, bebeğinle sıra alarak iletişim kurabileceğin basit bir oyundur.
  • Saklanan oyuncağı arama davranışı zamanla gelişir; belirli bir ayda kusursuz yapılması gerekmez.
  • Küçük parçaları erişiminden uzak tut; ce-ee oynarken bebeğinin başını veya yüzünü kumaşla örtme.
  • Oyun gelişim sınavı değil, beraber eğlenme ve keşfetme fırsatıdır.

Ce-ee oyunu neden bu kadar ilgi çekici?

Bir an yüzünü ellerinle kapatıp ardından gülümseyerek “Ce-ee!” dediğinde bebeğin seni merakla izleyebilir, heyecanlanabilir ya da kahkaha atabilir. Küçük görünen bu oyun, aslında ikinizin birbirine dikkat ettiği, sırayla tepki verdiği sıcak bir karşılaşmadır.

Yedinci ile dokuzuncu aylar arasında bebekler, tanıdık bir yüzün yeniden ortaya çıkmasını giderek daha iyi bekleyebilir. Bebeğin henüz gülmüyorsa oyunu sevmediği ya da gelişiminin geride olduğu sonucunu çıkarmak doğru olmaz. Belki seni dikkatle izliyor, belki de bugün başka bir oyun ilgisini çekiyordur.

Nesne sürekliliğiyle nasıl bağlantılı?

Oyuncağını bir kutunun arkasına koyduğunda onu artık göremese bile orada olabileceğini öğrenmesi, nesne sürekliliği denen gelişimsel anlayışın parçasıdır. Bu beceri tek bir gün ortaya çıkmaz; farklı nesneler ve oyunlarla zaman içinde belirginleşir.

Amerikan Pediatri Akademisi, ce-ee gibi saklama oyunlarını nesne sürekliliğini keşfetmenin eğlenceli yollarından biri olarak anlatır. CDC ise dokuz aylık gelişim örnekleri arasında, bebeğin gözden kaybolan veya yere düşen bir nesneyi aramasına yer verir. Bu iki örnek aynı becerinin birebir testi değildir; farklı fakat ilişkili davranışları gösterir.

Sadece oyuncak aramak değil, iletişim kurmak da var

Ce-ee sırasında senin yüzüne bakması, sesindeki değişimi dinlemesi ve yeniden ortaya çıktığında tepki vermesi karşılıklı iletişim için fırsattır. “Nerede?”, “Buradayım!” gibi kısa cümleleri aynı neşeli ses tonuyla tekrar ettiğinde konuşmayı henüz bilmeyen bebeğin bile bir iletişim sırasına katılabilir.

CDC’nin dokuz aylık gelişim listesinde ce-ee oynandığında gülümseme veya gülme sosyal-duygusal örneklerden biridir. Yine de tek bir oyundaki tepki, bebeğin tüm iletişim gelişimini ölçmez. Gün içindeki sesleşmelerini, bakışlarını ve başka insanlarla etkileşimlerini de düşünmek gerekir.

7, 8 ve 9 ayda oyunlar nasıl değişebilir?

Yedinci ayda yalnızca ellerinle yüzünü kısa süre kapatıp açman bile ilgisini çekebilir. Sekizinci ayda oyuncağın bir bölümünü geniş ve sağlam bir kabın arkasında bırakıp bulmasını bekleyebilirsin. Dokuzuncu ay civarında yere düşen bir oyuncağın nereye gittiğine bakması ya da saklandığı yöne uzanması daha görünür olabilir.

Bunlar yedi, sekiz ve dokuz aylık her bebeğin yapması gereken ayrı kontrol listeleri değil; oyunu kolaydan biraz daha merak uyandırıcı hâle getirmek için örneklerdir. Bebeğin şaşırıyorsa ipucunu artırabilir, ilgisini yitiriyorsa başka zaman deneyebilirsin.

Evde deneyebileceğin üç saklama oyunu

İlk oyunda ellerinle kendi yüzünü kapatıp hemen açabilirsin. Birkaç tur sonra “Ce-ee!” demeden önce minicik durup bebeğinin bakışını, sesini veya gülümsemesini bekleyebilirsin. Amaç şaşırtmak değil, sırayla oyunun keyfini çıkarmaktır.

İkinci oyunda büyük, tek parça bir oyuncağı bebeğin önündeki geniş bir kutunun yanına koyup yarısını gizleyebilirsin. “Ayıcık nerede?” diyerek bulması için zaman tanı. Üçüncü oyunda aynı oyuncağı kabın içine koyup birlikte çıkarabilir, sonra tekrar koyabilirsin. Bebeğin yalnızca seyretmek istiyorsa bu da oyuna katılmanın bir yoludur.

Bu oyun ayrılık kaygısını ortadan kaldırır mı?

Ce-ee oyununda yüzünün kaybolup geri gelmesi, bebeğinle güvenli ve öngörülebilir bir karşılaşma yaşamanı sağlar. Ancak bu oyunu oynayan her bebeğin ayrılık sırasında ağlamayacağını söylemek doğru olmaz. Ayrılık kaygısı çok daha geniş bir sosyal ve duygusal gelişim sürecidir.

Örneğin oyun sırasında gülen bebeğin, sen gerçekten odadan ayrıldığında yine seni arayabilir. Bu bir çelişki değildir. Oyun, bebeğine yakınlık kurmak için fırsat sunar; ayrılmaya alıştırma programı veya onu ağlamadan ayrılmaya zorlama yöntemi değildir.

Bez, örtü ve küçük parçalarla oynarken nelere dikkat edilmeli?

En güvenli başlangıç, hiçbir eşya kullanmadan ellerinle yüzünü kapatıp açmaktır. Oyun için eşya kullanacaksan bebeğin ağzına sığmayacak kadar büyük, sağlam ve kopabilir parçası olmayan nesneler seç. Küçük kapaklar, boncuklar, mıknatıslar ve gevşek parçalar saklama oyunu için uygun değildir.

Bebeğin başını veya yüzünü bir örtünün altında bırakma; oyun boyunca yanında ol ve kumaşı kendin kontrol et. Oyun bittikten sonra bezleri ve oyuncakları uyku alanından uzaklaştır. AAP, bebeklerin uyuduğu yerde gevşek örtü ve yumuşak nesne bulundurulmamasını önerir.

Bugün ne yapabilirsin?

  1. 1
    Bebeğin uyanık, rahat ve sana bakmaya istekliyken yere karşılıklı oturun.

    Ellerini yüzüne götürüp kısa bir “Nerede?” de, ardından gülümseyerek yüzünü aç. Tepkisini bekle: bakış, el hareketi veya bir ses bile aranızdaki karşılıklı oyunun parçası olabilir.

  2. 2
    Sonra büyük bir oyuncağı avucunun arkasında kısmen saklamayı dene.

    Bulamıyorsa hemen gösterip yeniden başla; saklama süresini artırmak zorunda değilsin. Birkaç hoş karşılaşma, uzun ve yorucu bir oyun seansından daha anlamlı olabilir.

Bebeğin oyuna tepki vermiyorsa ne düşünmeli?

Bazı bebekler yüksek sesle gülerken bazıları sessizce izler. Tek bir ce-ee denemesine tepki vermemesi tek başına gelişim sorunu demek değildir. Farklı zamanlarda nasıl ses çıkardığına, insanlara bakıp bakmadığına, ismine tepkisine ve başka oyunlara ilgisine birlikte bakmak daha yararlıdır.

Dokuzuncu ay civarında çok az sosyal etkileşim görüyorsan, ismine yanıtı konusunda endişeleniyorsan veya daha önce yaptığı bir beceriyi kaybettiyse çocuk doktoruyla görüş. Gelişim kontrol listeleri bir görüşmeye yardımcı olur; kendi başına tanı koymaz.

Ne zaman destek almalısın?

Aşağıdaki yönlendirmeler belirtilerin aciliyetine göre değişir. Acil bulgularda beklemeden yardım al; diğer kaygılarını bebeğini takip eden uzmanla paylaş.

  • Daha önce kazanılmış sosyal, iletişimsel veya hareket becerilerinin kaybı
  • İsme tepki ve karşılıklı iletişim hakkında devam eden gelişim endişesi

Bu rehberi hazırlarken yararlandığımız kaynaklar

  1. American Academy of Pediatrics / HealthyChildren.org — American Academy of Pediatrics / HealthyChildren – Cognitive Development in Infants: 8 to 12 Months
  2. American Academy of Pediatrics / HealthyChildren.org — HealthyChildren – Cognitive Development in Infants: 4 to 7 Months
  3. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) — Milestones by 9 Months
  4. American Academy of Pediatrics / HealthyChildren.org — HealthyChildren – How to Buy Safe Toys
  5. American Academy of Pediatrics / HealthyChildren.org — Safe Sleep: 9 Ways to Reduce a Baby's Risk of SIDS & Suffocation

Son kaynak kontrolü:

Luluna, annelik ve bebeklik yolculuğunda güvenilir bilgi sunar; tanı koymaz ve doktorunun yerini almaz. Sağlıkla ilgili bir kaygın varsa çocuğunu takip eden uzmana danış.